Müzeden Kaçan Saatler

Kendisini her şeyden önce bir ressam olarak gören Gérald Genta’nın çizdiği saat resimleri de en az tasarladığı saatler kadar değerli. 24 Şubat 2022’de “Gérald Genta: Icon of Time” sergisinin ardından Cenevre’deki açık artırmada Audemars Piguet Royal Oak için çizdiği resim 610 bin dolara satılmıştı. 20 Nisan 2022’de ise Sotheby’s’in Hong Kong’ta gerçekleşen ikinci kısmında Patek Philippe Nautilus’ın özgün çizimi 727 bin dolar ile bir başka rekorun sahibi oldu.

Sanat tarihinin ünlü tablolarını düşünürken izin alıp saati bileğime taktım ve bir fotoğrafını çektim. Elbette muhteşem bir saat ve aklı başında çoğu insanın sahip olmak isteyeceği türden bir sanat eseri. Fakat tuhaf bir şekilde içimde hiçbir kıskançlık yoktu. Aksine bu saati bir müzede görmenin daha büyük bir keyif vereceğini düşündüm. Tabii insanın bileğinde bir sanat eseri hatta bir müze taşıması kışkırtıcı bir duygu olsa gerek. İşte onlar mutlu azınlıktan sayılabilir.

Ancak Floransa’da Uffizi Galerisi’ni diğer sanatseverlerle hayranlıktan ağzımız açık gezerken de aynı duygulara kapılmıştım. Sanat muazzam bir yapı, öylesine büyük ve etkileyici ki çağları aşıyor. Louvre Müzesi’ndeki Leonardo ustanın “Mona Lisa” tablosu mesela, bu tablonun bir posterini bile odama asmak beni yeterince hoşnut ederdi. Bu nedenle bir saatten birkaç tane olması aslında güzel şey, özel saatler ise müzede sergilenebilir. Zaten tarihi değeri olan saatler müzelerde (çok da önem verilmeden, bakın bu da varmış denilerek) sergileniyor. Ancak bu tür saatlere verilen değerde en büyük pay daha çok onu bileğinde taşıyan güçlü kişilerden kaynaklanıyor. Bazı saatler ise güçlerini kendi yapı taşlarından daha doğrusu onu düşünen ve yapan insanlardan alıyor.

Geçtiğimiz günlerde Vacheron Constantin ile Louvre Müzesi arasında işbirliğinden doğan dört saat ise ilhamını müzedeki tarihi eserlerden alıyor. İlk saatin kadranında “Tanis’in Büyük Sfenksi” (Eski Mısır, MÖ 2035-1680), ikincisinde “Darius Aslanı“ (Ahameniş Pers İmparatorluğu, MÖ 550 – 330), üçüncüsünde “Semadirek Zafer Anıtı” (MÖ 277 – 168) ve sonuncu saatin kadranında ise “Augustus Büstü “(Roma İmparatorluğu, MÖ 27 – MS 68) bulunuyor. Müzedeki bir eserin usta bir zanaatkâr tarafından minyatür boyutlarda yeniden üretilmesi zaten güzel bir iş iken 1755’ten bugüne kadar saat üretimini hiç ara vermeden sürdüren dünyanın en eski saat markası Vacheron Constantin imzalı bir saatin kadranında olması ayrı bir boyut.

İleride tam tersi de gerçek olacak. İnsanlar, zamanın ruhunu anlamak için çağdaş sanat müzelerinde bir Patek Philippe Nautilus’a, bir Audemars Piguet Royal Oak’a hayranlıkla bakacak.

Bileğinde müze taşıyan birini nadiren görürüz. Bu nedenle ne kadar çok kişi sanat eseri değeri taşıyan saatlerin olduğu bir müzeyi gezerse o kadar çok kişi yenilikçi saatlerin, ilhamını geçmişten aldığı için tarihe saygı duyan veya onu aşmaya çalışan fikirlerin ve estetik değerlerin duygu ve düşünce dünyamıza kattıklarının farkında olur. 

Yazar, saat tarihçisi ve koleksiyoncu Nicholas Foulkes’un GQ‘daki “Pardon, Bileğinizdeki Bir Takashi Murakami mi?” yazısında dediği gibi: “İnsanlar yıllardır sanat koleksiyonlarını sergiliyorlar, neden saat koleksiyonlarını da sergilemesinler?”

Genta’nın Saat Çizimi 727 Bin Dolara Satıldı

Nautilus Öldü, Yaşasın Nautilus!

Gianni Agnelli: Saat Stilinde Bir Efsane