Çek heykeltıraşlar Vlastimil Beránek ve Jaroslav Prošek’in eserlerinden oluşan Yeraltının Kapıları sergisi Yerebatan Sarnıcı’nın mistik atmosferini sanatla buluşturuyor.
Platon’un mağara alegorisini hatırlar mısınız? Zincirlenmiş insanların, karanlık bir mağarada, arkalarında yanan bir ateşin duvara yansıttığı gölgeleri gerçeklik olarak algıladığı o derin düşünce deneyini… Peki ya biz? Modern dünyanın karmaşasında, kendi mağaralarımızın duvarlarına yansıyan gölgeleri mi gerçeklik sanıyoruz? Teknolojinin ışıkları altında, sosyal medyanın yansımalarıyla mı oyalanıyoruz? Gerçekliğin ne kadarını görüyoruz ya da görmek istiyoruz?
Platon, bu alegoriyle bizi gerçeğin ve bilgeliğin peşine düşmeye davet eder. Gölgelerin ötesine bakabilmek, zincirleri kırıp mağaradan çıkabilmek cesaret ister. Dışarıda bizi bekleyen ışık, ilk başta gözlerimizi kamaştırır, alışık olmadığımız gerçeklik bizi rahatsız eder. Oysa bu rahatsızlık, bilginin ve hakikatin ışığıdır… Mağaradan çıkan insan, geri döndüğünde diğerlerine gerçeği anlatmak ister, ancak onlar için bu anlaşılmaz ve kabul edilemezdir. Belki de bizler, kendi mağaralarımızda oturup, gölgeleri izlerken, dışarıdaki gerçekliği reddedenlerdeniz.
Bu düşünceler ve aylardır ziyaret etmemiş olmanın özlemiyle İstanbul’un kalbine, yerin altına saklanmış bir hazineye, Yerebatan Sarnıcı’na iniyoruz. 1500 yıllık bu eşsiz yapı, tıpkı Platon’un mağarası gibi karanlık ve gizemli… Sütun ormanında dolaşırken, o rutubeti derince soluduğumu söylesem bir çoğunuz bana deli diyebilir. Fakat bunu yaptığımda geçmiş zamanı da içime çekiyormuş gibi bir tatmin hissi kaplıyor içimi… Geçmişte Bizans İmparatorluğu’nun su ihtiyacını karşılamak için inşa edilen bu sarnıç, bize geçmişle bugün arasında bir köprü sunuyor. Ve sanki bir adım fazla atsak geçmişe geçecekmişiz gibi…
Bu mistik ortamda, suyun yansımalarıyla birlikte, yeni bir sergi bizleri bekliyor: “Yeraltının Kapıları – Geçiş ve Yansıma ile Mekâna Dokunma; Vlastimil Beránek“. Dr. Mahir Polat ve Miroslav Kroupa küratörlüğündeki sergi, sarnıcın atmosferini sanatla pekiştiriyor.
