Viski Kültürü: Manhattan’ın Dünü ve Bugünü

1882 yılında The Democrat gazetesinde yer alan bir haberde şöyle bir cümle geçiyordu: “Çok değil kısa bir süre önce viski, vermut ve bitter karışımı bir içki hayatımıza girdi.” Aynı haberde bu kokteyle sırasıyla Turf Club, Jockey Club ve Manhattan gibi isimlerin verildiği de yazıyordu. Peki ya, bu meşhur kokteyl nasıl ortaya çıkmıştı?

Aslına bakılırsa pek çok meşhur kokteylin bir ortaya çıkış hikâyesi var yahut başka bir deyişle tarihin tozlu sayfalarında kaybolmuş reçeteleri ve kulaktan kulağa aktarılan rivayetleri… Manhattan’ınki de öyle, esasında üç meşhur hikâye etrafında dönüyor bu viski kokteylinin kadehlere doluşu. Bunlardan en bilineniyse 1880’li yılların başında Dr. Iain Marshall’ın New York’taki Manhattan Club’ta Lady Randolph Churchill’in verdiği bir partide viski, vermut ve bitter karışımı bu içkiyi keşfetmesi. Ne var ki, söz konusu tarihlerde Lady Randolph’un Winston Churchill’e hamile olduğu gerçeğiyle bu hikâye bir rivayetten öteye gitmiyor. Öyle ya, karnı burnunda Lady Randolph’un Manhattan’ında “partileme” ihtimali pek de olası değil.

Hoffman House’un en çok ilgi gören alanlarından biri de misafirlerin çavdar viskilerini yudumlarken Adolph William Bouguereau’nun meşhur “Nymphs and Satyr” tablosunu inceledikleri barıydı.

Manhattan’ın bir diğer hikâyesi ise 19. yüzyıl New York’unun en gözde otellerinden The Hoffman House’dan geliyor. Yine 1880’li yıllarda The Hoffman House’da çalışan bir barmen, otelin yakınlarında yaşayan, “Black” lakaplı bir beyefendinin bu meşhur kokteyli keşfettiğini anlatır. Bu haberin kaynağı ise 1923’te basılmış Valentine’s Manual of New York adlı kitaptan geliyor.

Ortaya çıkış hikâyesi kadar Manhattan’ın orijinal tarifi de oldukça çeşitli kaçınılmaz olarak. Yazılı ilk Manhattan tarifine 1884’te yayımlanan The Modern Bartenders’ Guide isimli bir kitapta rastlanır; burada kokteyl için iki farklı tarif yer almaktadır. İlk tarif şöyledir:

  • 1 oz Fransız vermutu
  • 1 oz viski
  • 3-4 tutam Angostura bitters
  • 3 tutam sakız şurubu

Ufak birkaç değişikliğin olduğu ikinci tarif de şöyle hazırlanır:

  • 1 kadeh viski
  • 1 kadeh İtalyan vermutu
  • 2 tutam Angostura bitter
  • 2 tutam curaçao likörü

En eski Manhattan tariflerinden bir diğerine ise William Schmidts’in 1891’de yayımlanan The Flowing Bowl adlı eserinde rastlanır. Burada verilen tarif ise ölçüleriyle birlikte şöyledir:

  • 2 tutam sakız şurubu
  • 2 tutam bitter
  • 1 tutam absent
  • 2/3 oz viski
  • 1/3 oz vermut

19. yüzyılın sonlarına doğru genel olarak bu malzemelerle hazırlanan kokteyl, yeni yüzyılla birlikte oldukça değişerek çeşitlenir; sakız şurubu ve absent git gide kadehlerden silinirken Angostura bitterin yerini de portakal bitteri almaya başlar. Öte yandan bourbon viskisinin kokteyl reçetesine ne zaman dahil olduğu tam olarak bilinmese de çavdar viskisinin en başından beri tarifte olduğu düşünülüyor. Manhattan’da kullanılan viski hususunda bir başka ilginç nokta da Kanada viskisinin yaygın olarak kullanılması oluyor. Genel kanı ise Amerika’daki yasak dönemi boyunca Kanada viskisi tedarik etmenin daha kolay olmasından Manhattan’da kullanılmaya başlandığı yönünde. Her ne kadar Kanada viskisi ve bourbon türü kullanılıyor olsa da bu meşhur kokteylin meşhur viskisi çavdar Amerikan viskisi olarak kabul ediliyor.

Kokteylin reçetesi bugün de oldukça çeşitli olsa da genel olarak üç ana malzeme etrafında oluşturuluyor: Çavdar viskisi, vermut ve Angostura bitter. Tarifi oldukça kolay görünen Manhattan’ı en lezzetli haline ulaşmak için hazırlık aşamasında oldukça titiz davranmak gerekiyor. Örneğin, servis edilecek bardak önceden buzla soğutulmalı, içerikler bardağı alındıktan sonra da yaklaşık 30 saniye karıştırılıp malzemelerin sulanma miktarı doğru orana getirilmeli. Elbette ki tüm bu adımlar hünerli elleri gerektirdiği kadar kaliteli malzemeleri de gerektiriyor. Bize kalırsa Manhattan’ın kilit malzemesi viski için en iyi seçeneklerden biri Bay Jack’in diyarı Nashville’den gelen çavdar viskisi olacaktır.