Modern Dünyanın En Çok Konuşulan Diyetleri

Akdeniz Diyeti

Akdeniz diyeti, adını aldığı coğrafyanın mutfağından ilhamla dünyanın en çok araştırılan ve tavsiye edilen beslenme modellerinden biri. İtalya, Yunanistan ve İspanya gibi ülkelerin geleneksel mutfak alışkanlıklarına dayanan bu diyet, bol sebze, meyve, baklagil ve tam tahıl tüketimiyle öne çıkıyor. Tabağın yıldızı ise sağlıklı yağ kaynağı olarak elbette zeytinyağı.

Akdeniz diyeti hakkında yapılan araştırmalar, kalp hastalıkları ve diyabet riskini azalttığını; uzun ve sağlıklı bir ömürle doğrudan bağlantılı olduğunu gösteriyor. Bu diyetin alametifarikası ise çok çeşitli ve dengeli olduğu için uzun süre devam ettirmesi kolay. Sadece kilo vermek için değil, uzun ve kaliteli bir ömür için de tercih edilebilir. Hatta UNESCO bile bu yaşam biçimini 2010’da “İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası” listesine eklemiş.

Bu Diyette Ne Yenir?

• Taze sebzeler, meyveler, baklagiller, tam tahıllar,
• Sağlıklı yağ kaynağı olarak bol zeytinyağı, fındık, badem,
• Peynir ve yoğurt gibi süt ürünleri ölçülü şekilde,
• Haftada birkaç kez balık ve deniz ürünleri,
• Ayda birkaç kez kümes hayvanları.
  

Nelerden Uzak Durmalı?

• Kırmızı eti az tüketmek,
• Tatlıları, şekerli içecekleri ve ağır hamur işlerini sınırlamak,
• Rafine tahıllardan (beyaz ekmek, beyaz pirinç) mümkünse uzak durmak.

DASH Diyeti

Tansiyon dostu sofralar mı kurmak istiyorsunuz buyrun size, tuzun dozunu fazla kaçırmayı sevenler için Amerikan Ulusal Sağlık Enstitüsü’nün geliştirdiği DASH diyeti. Adı bile ipucu veriyor: Dietary Approaches to Stop Hypertension yani yüksek tansiyonu durdurmak için beslenme yaklaşımları. Bu diyet meyve, sebze, tam tahıl, az yağlı süt ürünleriyle dolu bir tabak vadediyor. Kırmızı et, işlenmiş gıdalar, rafine şekerler ise mümkün olduğunca az tüketmek gerek tabii. Kalp damar sağlığını korumak için tasarlanmış DASH, porsiyon kontrolüyle de dikkat çekiyor. Günlük ortalama 2000 kalori hedefiyle, özellikle tansiyon problemi olanların yaşamını kolaylaştırıyor.

Bu Diyette Ne Yenir?

• Çiğ ya da pişmiş sebzeler, yeşil yapraklılar,
• Taze meyveler,
• Tam buğday ekmek, kahverengi pirinç, yulaf gibi tam tahıllar,
• Yağlı tohumlar (badem, ceviz gibi),
• Tavuk, hindi, balık,
• Az yağlı süt ve süt ürünleri,
• Sınırlı miktarda baklagiller
  

Nelerden Uzak Durmalı?

• Kırmızı et ve işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis),
• Rafine karbonhidratlar (beyaz un, beyaz pirinç, makarna),
• Rafine şeker ve tatlılar,
• Paketli, tuzlu atıştırmalıklar, fast-food,
• Alkol
  

Flexitarian Diyeti

Vejetaryenlik ya da veganlık ilginizi çekiyor ama sadık kalacağınızdan emin olamıyorsanız Flexitarian beslenme modeli size sesleniyor. Esnek + vejetaryen kelimelerinden türeyen bu beslenme modeli, çoğunlukla bitkisel gıdalarla beslenirken, arada keyif için bir parça tavuk ya da balığa da yer açmanıza müsaade ediyor. Kalp dostu, diyabet riskini düşürücü ve kilo kontrolünde destekçi oluşu cabası. Sofranızda haftanın büyük bölümü boyunca mercimek, nohut ve sebze yer alacak ama canınız et istediğinde sağlıklı, küçük porsiyonlar yiyebileceksiniz.

Bu Diyette Ne Yenir?

• Baklagiller, yumurta, bezelye gibi güçlü protein kaynakları,
• Renk renk sebzeler, meyveler,
• Tam tahıllar,
• Mandıra ürünleri,
• Ölçülü et, tavuk, balık,
• Baharat ve doğal otlar.

Nelerden Uzak Durmalı?

• Aşırı kırmızı et ve işlenmiş etler,
• Aşırı şeker ve yüksek yağ içeren işlenmiş gıdalar,
• Trans yağ ve doymuş yağ bakımından zengin kızartmalar.
  

MIND Diyeti

Günümüz koşullarında beyin sağlığına yatırım yapan bir beslenme modeli sizin için en mantıklısıysa Akdeniz ve DASH’in zekice harmanı olan MIND diyetini yakın markajınıza alın. Beyin sağlığı ve Alzheimer riskini azaltmak için oluşturulmuş bu beslenme modelinde yeşil yapraklı sebzeler, çilek, yaban mersini, kuruyemişler favori. Genel beslenme prensibine göre haftanın çoğunluğu tam tahıllar, fasulye, zeytinyağı; haftada birkaç kez balık ve kümes hayvanları tüketebilirsiniz. Yapılan araştırmalar, bu diyeti sıkı takip edenlerin Alzheimer riskini yüzde 50’ye kadar düşürdüğünü gösteriyor.

Bu Diyette Ne Yenir?

• Yeşil yapraklı sebzeler (ıspanak, kara lahana gibi),
• Diğer sebzeler, özellikle lifli türler,
• Fındık, ceviz,
• Çilek ve yaban mersini,
• Fasulyeler,
• Kepekli tahıllar,
• Balık, tavuk,
• Zeytinyağı,
• Haftada makul ölçüde şarap
  

Nelerden Uzak Durmalı?

• Kırmızı et ve türevleri (haftada 100 gramdan az öneriliyor),
• Tereyağı, margarin,
• Yağlı peynirler, kremalı ürünler,
• Tatlılar, hamur işleri,
• Kızartmalar, fast-food
  

Aralıklı Oruç Diyeti

Saatleri ayarlayın, diyetle barışıyoruz. Instagram’da sabah 11’den önce kahveyle yetinenlerin favorisi, Aralıklı Oruç. 16 saat aç kalıp 8 saat yemek yeme düzeni bu modelin en popüleri. Vücudun glikoz yerine yağ yakmasına fırsat tanıyor, bu sayede hem kilo kaybı hem de insülin duyarlılığı iyileşebiliyor. Alternatif gün orucu, 5:2 gibi başka versiyonları da var. Ama unutmayın, bu yöntem herkes için uygun değil; özellikle düzensiz yeme öyküsü ya da metabolik rahatsızlığı olanlar için riskli olabiliyor.

Bu Diyette Ne Yenir?

• Yemek yenilen 8 saatte dengeli, besleyici öğünler,
• Sebzeler, tam tahıllar, protein kaynakları,
• Sağlıklı yağlar.
  

Nelerden Uzak Durmalı?

• Oruç döneminde kalorili içecek ya da yiyecek tüketmek,
• Aşırı yağlı, şekerli, rafine karbonhidrat ağırlıklı beslenmek,
• Uzun süreli açlık sonrası fazla yemekle mideyi zorlamak
  

Fibremaxxing: Sosyal Medyanın Yükselen Lif Çılgınlığı

TikTok’ta her an her şey trend olabilir. Yeni bir beslenme modeli olan Fibremaxxing’i kısaca anlatacak olursak yüksek lif tüketimi diyebiliriz. Evet, lif sindirim ve kalp sağlığı için harika; uzun süre tok tutuyor, kan şekerini dengeliyor. Ama dikkat, hızlı başlamak şişkinlik ve sindirim sorunlarıyla başınızı ağrıtabilir.

Bu Diyette Ne Yenir?

• Meyve, sebze, baklagiller,
• Tam tahıllı ekmekler, kahverengi pirinç, yulaf,
• Ceviz, badem, fındık gibi kuruyemişler,
• Bol su.
  

Nelerden Uzak Durmalı?

• Bağırsak şokuna sebep olabilecek düzeyde ani lif yüklemesi yapmak,
• Lifin yanında yeterli su içmemek
  

Climatarian Diyeti

Kim demiş diyet yalnızca kişinin bedenine iyi gelir diye, hadi biraz da dünyayı kurtaralım mı? Climatarian diyeti tam anlamıyla karbon ayak izini küçültmek için doğmuş. Yerel, mevsimlik sebzeler, mercimek, nohut gibi protein kaynakları; daha az kırmızı et ve tavuk gibi daha az karbon ayak izi bırakan alternatiflerle dolu tabaklar. Haftada sadece bir gün eti kesmenin bile yılda 175 kg CO2 tasarrufu sağlayabildiğini biliyor musunuz?

Bu Diyette Ne Yenir?

• Yerel, mevsimlik sebzeler ve meyveler,
• Baklagiller, tam tahıllar,
• Kuruyemiş ve tohumlar,
• Tavuk, daha az sıklıkta balık.

Nelerden Uzak Durmalı?

• En yüksek karbon yüküne sahip olanlardan sığır eti ve işlenmiş etler,
• Gereksiz ambalajlı, ithal ürünler,
• Gıda israfı.
  

Ketojenik Diyet

Keto dünyasına hoş geldiniz: burası tereyağının, avokadonun ve yağlı balıkların krallığı. Kısacası yağla barış, karbonhidratla vedalaş. Bu modelde karbonhidrat günde 20-50 gram civarı olmak üzere minimumda tutuluyor, vücut yakıt olarak şekeri değil yağı kullanıyor. Bu sayede hızlı kilo kaybı sağlanabiliyor. Ama uzun vadede sürdürülebilirliği tartışmalı; kabızlık, besin eksiklikleri gibi yan etkiler de göz ardı edilmemeli.

Bu Diyette Ne Yenir?

• Et, tavuk, balık, yumurta,
• Tereyağı, zeytinyağı, avokado, kuruyemiş,
• Lahana, brokoli gibi düşük karbonhidratlı sebzeler.
  

Nelerden Uzak Durmalı?

• Tahıllar, baklagiller, meyveler,
• Şekerli yiyecekler ve içecekler,
• Patates, havuç gibi nişastalı sebzeler.
  

Zac Efron’un Gizli Silahı: Blue Zone Diyeti

5 Sağlıklı Kaçamak Tarifi

Sonsuz Zeytin Ormanlarının Kalbinde: Funoli Zeytinyağı