Elli Yıl Sonra Yeniden: Amerikan Welsbro Saatlerinin Hikâyesi

Amerikalı saat markası Welsbro, 50 yılın ardından eskiden kalan parçalarla ürettiği modellerle saat dünyasına sıra dışı bir renk getiriyor.

Bir saat meraklısını vintage bir saatten daha fazla heyecanlandıracak bir şey varsa o da lezzetli bir vintage saat olmalı. Cümlenin sonunda duraksadığınızı görür gibiyim, yanlış okumadınız; “lezzetli bir vintage saat” dedim, çünkü ilerleyen satırlarda, neredeyse yarım asır sonra tekrardan üretilmeye başlayan bir miras saat markasının mutfak dünyasından esinlenen kadranlarından bahsedeceğim.

Bahsettiğim saat markası Welsbro; bugüne dek duymamış olma ihtimaliniz yüksek, çünkü 1970’ten bu yana üretim yapmıyor. Bu ABD menşeli saat markasının öyküsü neredeyse bir asır öncesine uzanıyor; 1926’da New York’ta bir aile şirketi olan Weissman Watch Company ile birlikte kurulan marka, o vakitlerde İsviçre’den ithal edilen saat parçalarını birleştirerek ABD’de satışa sunuyor (Weissman, bugün hâlâ modern tekniklerle ürettiği vintage saatlerle oldukça tanınan bir şirket). 1930’lara gelindiğinde ise bugünkü adıyla Welsbro, bağımsız olarak saat üretimine başlıyor. Anlatılan o ki, markanın ilk ismi Weissbro imiş, yani “Weissman” ve “Brothers” kelimelerinin birleşimi. Fakat bu isim kadranda sürekli yanlış okunduğundan zamanla “Welsbro” halini almış. Böylece markanın yaklaşık elli yıl boyunca kullanılacak ismi ortaya çıkmış.

Aslına bakılırsa markanın doğumu, saatçilik dünyası için de bir değişim dönemine denk geliyor. İkinci Dünya Savaşı’yla birlikte artık cep saatleri yerini kol saatlerine bırakmaya başlıyor; tabii bu dönemin popüler saatleri askeri tarzda üretilen kol saatleri oluyor. Oldukça küçük bir marka olmasına rağmen Welsbro da bu değişime ayak uydurarak kol saatleri üretmeye başlıyor. Hamilton, Elgin, Bulova ve Illinois gibi dönemin büyük saat üreticileri arasında varlığını sürdürmeyi başarıyor.

Welsbro’nun 1940’larda ürettiği bir kol saati.

Bu yirmi senelik zaman zarfında çeşitli saatler üreterek ülke genelinde bilinirliğini artıran Welsbro, 1950’lerde hem kadın hem de erkek saatlerinin modanın bir parçası olduğu dönemde askeri tarzdaki saatlerin yanı sıra modaya uygun saatler üretiyor. Bu saatleri, “çok para harcamadan şık ve kaliteli saat arayanların markası” reklam stratejisiyle satışa sunarak başarıyı yakalıyor. Gelecek on sene içerisinde de sportif saatlerin moda olduğu dönemde ürettiği dalış saatleriyle adından söz ettiriyor.

Bu öyküde ilginç olan bir nokta ise Welsbro’nun son yılları olan 1970’lerin, tıpkı markanın doğduğu yıllarda olduğu gibi saatçilik dünyası için bir dönüm noktası olması. “Quartz Krizi” olarak adlandırılan bu dönem, sektöre pilli saatlerin girmesiyle pek çok küçük mekanik saat markasının batmasıyla sonuçlandı. Benzer bir şekilde Welsbro da kayıplara karıştı. Ta ki Rich ve Katie çifti markayı küllerinden yeniden doğurana kadar.

Markanın kurucuları Katie Willis ve Rich Reichbach

Ve 50 Yıl Sonra Yeniden…

Markanın yeniden doğuşu, çiftin New York City’den Oregon’a taşınıp eski bir Welsbro kronografına rastlamasıyla oluyor. Aynı zamanda bir saatçi olan Rich ve eşi Katie, saatin tasarımına ve New York ile tarihsel ilişkisine hayran kalarak bu miras markasını yeniden canlandırmaya karar veriyor. Bugünkü Welsbro ekibinde Rich ve Katie’nin yanı sıra Japonyalı bir saat ustası olan Kenkichi de bulunuyor. Ekiple ilgili tatlı bir detay da hem Rich’in hem de Kenkichi’nin babasının birer saat ustası olmaları.

Rich ve Katie, Welsbro’nun bir Amerikan saat markası olmasının ötesinde birer New York saati olduğunu fark ediyorlar, onları esas heyecanlandıran da saatlerin taşıdığı New York ruhu oluyor. Rich zaten yıllardır eski saat mekanizmaları, kasaları ve çeşitli saat bileşenleri topluyormuş; Welsbro’yu yeniden canlandırma fikri doğduğunda da elindeki bu eski parçaları canlı kadranlarla birer Welsbro saatine dönüştürmek için kollarını sıvıyor.

İlk olarak marka ismini satın alan çift, Welsbro’yu anlamlı bir şekilde yeniden hayata getirmek için neredeyse 6 sene kadar çalışmış. Yeniden üretilen bu saatler, eski kasa ve mekanizmaların renkli ve canlı kadranlarla bir araya geldiği Welsbro parçaları. Saatler ilk bakışta canlı ve renkli görüntüleriyle dikkat çekiyor. Öyle söylenilebilir ki Rich ve Katie, vintage saatlere renkli ve yeni bir hayat veriyor.

Her bir Welsbro saatinin kadranında bir yemek öyküsü barınıyor. Örneğin Lemon Soda yaz aylarının meşhur soğuk limonlu içeceğinden ilham alıyor. Limon ve şekerin birbirine karışmış mayhoş tadı âdeta kadrandan taşıyor. Saatin kadranı Japon ustanın elinden çıkıyor; parçalar İsviçre yapımı, kayış ise bir İtalyan el yapımı ürünü. İşin en eğlenceli kısmı ise saatlerin birer yemek kutusunda teslim edilmesi.

Yeniden üretime başlayan Welsbro; Orange Soda ve Lemon Soda adlı iki dalış saati, Ketchup ve Mustard adında da iki kronograf olmak üzere dört yeni saat modeli üretti. Her bir model, mutfak dünyasından aldığı ilhamı hem isimlerine hem de kadranlarının tasarımlarına taşıyor. Dört modelin her biri farklı renklerde tasarlanmış, kayışların renkleri ve dokuları da yine farklı seçeneklerle geliyor. 36 mm kalınlığındaki kasalar ise ikonik Monnin şeklinde tasarlanmış.

Marka 18 Eylül’de dört modelden toplam 25 adet saati satışa sundu. Saatlerin görselleri sizleri de bizim kadar heyecanlandırdıysa üzülerek belirtmeliyiz ki, modellerin hepsi şimdiden satılmış. Yine de enseyi karartmamakta fayda var; çünkü yeniden hayata gelmeyi bekleyen pek çok vintage mekanizma ve kasa, sırasını bekliyor.