Türkiye’nin yapay zeka ile üretilen ilk sinema filmine ve en kapsamlı kliplerine imza atan Deniz Türkeri’ye göre yapay zeka hiç yorulmayan, kaprissiz ve çalışkan bir ekip arkadaşı.
Uzun yıllar mimarlık mesleğini icra eden Deniz Türkeri’nin hikâyesi, yapay zekayla tanışmasının ardından değişmiş. İlk zamanlar yapay zekayı mimari projelerinde kullanan Türkeri, çok geçmeden yaratıcılığını yapay zeka ile harmanlayarak beyazperdeye taşımış. Türkiye’nin yapay zekayla çekilen ilk filmine imza atan Deniz Türkeri, şimdilerde şirketi AiMAN!A Studios onlarca farklı işe imza atıyor. Bunlardan en yenileri ise Kenan Doğulu’nun “Rütbeni Bileceksin” ve Teoman ile Kenan Doğulu’nun bir araya geldiği “İstanbul’da Sonbahar” şarkıları için hazırladığı yapay zeka klipleri. Türkeri ile bir araya gelerek yeni işlerini ve yapay zeka ile yol arkadaşlığını konuştuk.
Deniz Türkeri – Fotoğraf: Serkan Eldeleklioğlu
Mimar, sanatçı ve yapay zeka uzmanı… Bugünlerde kendinizi en çok hangi kimlikle tanımlıyorsunuz?
Bütün bu sıfatlardan önce “insan” olarak anılmayı tercih ediyorum. Kimi zaman bu meslekler içinde kendimi arada bir yerde hissediyorum. Mimarlık diplomam var, uzun yıllar bu mesleği icra ettim fakat sonrasında sanatın ve mimarlığın bana kattığı vizyonla başka yollara yöneldim. Yapay zekayla da bu yolların birinde karşılaştık. Artık mimarlığı, sanatçı kişiliğimi ve yapay zekayı bir arada kullandığım yepyeni bir mesleğim var. Adı olmayan bu meslekte yaptıklarımı iyi, yaratıcı ve dünyaya katkıda bulunan bir insan olmak diye yorumluyorum.
Bu çok yönlülük güçlü bir yaratıcılık da gerektiriyor bir yandan. Kreatif yönünüzü nasıl besliyorsunuz?
Yaratıcı olmanın tanrıdan gelen bir ilham olduğuna inanıyorum. Yaratıcılığımı tamamen doğadan, okuduğum kitaplardan ve izlediğim filmlerden alıyorum. Yaşamın çok içinde biriyim, insanlarla bir arada olmanın doğallığı yaratıcılığımı çok etkiliyor.
“İlk günlerden beri yapay zekayla tasarladığım her işte rüyalarımdan bir parça var.”
Uzun süre mimarlık ve kurumsal iletişim direktörlüğü yaptım. Yaklaşık dört sene önce yapay zeka üzerine bir araştırma yaptım ve tasarımlarımda yavaş yavaş kullanmaya başladım. O dönem inanılmaz sonuçlar almaya başladım. Oldum olası rüyalarımı bir sergiye dönüştürme hayalim vardı, yapay zekayı keşfedince rüyalarımı da görsele çevirmeye başladım. Aklımdaki her şeyin bir şekilde görsel olarak aktarılabildiğini keşfedince yapay zekayı iyice kullanmaya başladım.
Yapay zekayla yaratılan bir çalışmada duyguyu aktarmada bir güçlük var mı sizce?
Duygu, sanatçının hayal gücü ve imajinasyon kısmı. Yapay zekanın sekizinci duygu olduğunu düşünüyorum. Doğru elden çıkarsa duyguyu aktarmak gayet mümkün. Yapay zekayla çalışan kişi ne kadar yaratıcı biriyse ve ayakları yere sağlam basıyorsa yapay zeka da o kadar iyi bir iş çıkarır ortaya.
Deniz Türkeri – Fotoğraf: Serkan Eldeleklioğlu
Sizin çalışma rutininiz nasıl peki, bir gününüz nasıl geçiyor?
Yeni gelişmelere her gün olabildiğince bakmaya çalışıyorum; çünkü hızlı gelişen bir sektör. Bunun dışında kurumsal hayattan uzaklaşınca çok stabil, disiplinli ve sıkıcı bir hayatı bıraktım. Sabahları kahvaltı-spor rutinimi aksatmamaya ve köpeğimle gezmeye önem gösteriyorum. Onun dışında gün ne getirirse onu yaşıyorum. Tabii her günüm yapay zekayla geçiyor.
Bir AI film stüdyosu aslında. İpek Sorak’la birlikte kurduk, yapım danışmanımız Ömer Faruk Sorak çok büyük destek veriyor. Türkiye’nin yapay zekayla film ve görsel üreten ilk şirketi, aynı zamanda en iyisi olmayı da hedefliyoruz. Çok iyi senaristler ve yönetmenlerin olduğu, gerçek bir film seti olmayan bir film stüdyosu. Yapay zeka ile uzun ve kısa metraj filmler, reklam filmleri, vizyoner görseller gibi projeler oluşturmayı hedefliyoruz. Yapay zekayı kullandığımız gibi kimi zaman gerçek film çekimleri de olacak, hibrit bir şekilde ilerlemeyi planlıyoruz.
Deniz Türkeri – Fotoğraf: Serkan Eldeleklioğlu
Yapay zekayla bir film nasıl çekiliyor?
Normal bir film çekimi gibi düşünebilirsiniz. Önce hikâyesi ve senaryosu yazılıyor. Bu senaryoya uygun bir storyboard çıkarılıyor. Fikirler üretilip görsel akışı çıkarıldıktan sonra sahne sahne tasarlanmaya başlıyor. Görseli tasarlayıp hareketlendirebiliyorsunuz ya da metinden video tasarlanabiliyor. Biz bu konuda biraz daha geleneksel olduğumuz için görselden videoya geçmeyi daha doğru buluyoruz. Hareketlenen videolar hemen arka arkaya dizilmiyor, kurgu ekibi ve yönetmenin yönlendirmesiyle bir film haline geliyor.
İlk filminiz nasıl ortaya çıktı?
İlk filmim bir çaydanlığın, ızgaranın ya da bir gölün üzerinde buhar halinde çıkan dumanın seyriyle ilgili bir filmdi. Sonrasında İstanbul’un havada durduğu bir film çektik. Sinemalarda ilk gösterilen yapay zeka filmi oldu. İstanbul’un gökyüzünde olduğu ilginç bir hikâyesi vardı, onun uzun metraj haline getirmeyi planlıyoruz.
Filmi ilk izlediğinizde ne hissettiniz?
Film bittikten sonra salondakilerce ayakta alkışlanmak beni çok onurlandırdı. Uzun metrajlı halini görmek için beni çok heyecanlandırdı.
Deniz Türkeri – Fotoğraf: Serkan Eldeleklioğlu
Yapay zekayla çalışmaya başlamadan önce sinemaya ilginiz var mıydı?
Çocukluğumdan beri çok film izlerim. Ömer Faruk Sorak da hep bir yönetmen gözümün olduğunu söylüyor, sanırım sinemaya olan merakım beni bu alanda geliştirdi. Yaptığım mimari sunumlarda da mutlaka ses ve video ile sunum yapmayı tercih ederdim. Yapay zeka bana bu konuda çok iyi bir iş arkadaşı oldu.
Edebiyat da yapay zekayla üzerinde çalıştığınız disiplinlerden biri. En son Bilge Karasu’nun Gece romanından ilhamla bir AI videosu hazırladınız. Proje nasıl çıktı ortaya?
“Ortasından Hikâyeler” adlı bir seriye başladık. Bu seride roman, hikâye gibi eserlerin ortasından ufak parçalar alarak 10-15 saniyelik kısa videolar çekiyoruz. İlk olarak Bilge Karasu’nun Gece romanından bir pasaj seçtik. Oğuz Atay ve Aziz Nesin’in eserleriyle devam etmek istiyoruz. Sinemaya aktarılmayan çok fazla eser var, elimizde yapay zeka gibi bir imkân varken insanlarla buluşturmak istiyoruz.
Deniz Türkeri – Fotoğraf: Serkan Eldeleklioğlu
En yeni çalışmalarınızdan biri Kenan Doğulu’nun “Rütbeni Bileceksin” şarkısına çektiğiniz klip. Teklif kimden geldi?
Öncesinde Kenan Doğulu’nun bir başka şarkısına klip hazırlamıştık. Bundan altı yedi sene önce çıkan “Yapma” şarkısı için bir klip çekmemiş o zamanlar, bir sohbet esnasında bu şarkıya klip çekme fikri doğdu. Bu klibi çok beğenince Kenzi ile yeniden yorumladığı “Rütbeni Bileceksin” şarkısı için de bir klip teklifi geldi Kenan Doğulu’dan. Tamamen her şeyi bize bıraktı, klibin hikâyesini İpek Sorak yazdı. Ben de yönetmenliğini üstlendim. Ortaya güzel bir iş çıktığını düşünüyoruz, Kenan Doğulu da çok beğendi.
Ardından Teoman ve Kenan Doğulu’yu bir arada gördüğümüz bir yapay zeka klibi daha hazırladık. Teoman’ın meşhur şarkısı “İstanbul’da Sonbahar”a yeni bir klip çektik, hikâyenin hiç beklemediğiniz bir yerinde Kenan Doğulu ve Teoman’ı görüyoruz. İstanbul’a adanmış bu sonbahar parçasını bir remix yorumla dinlediğimiz için şehrin daha kaotik yanını öne çıkardığımız bir klip oldu. Kenan Doğulu ve Teoman’ı bir araya getirmek çok keyifli.
“Yapay zeka, kendini geliştirmeyi bırakan herkes için ölüm makinesi.”
Deniz Türkeri – Fotoğraf: Serkan Eldeleklioğlu
Birkaç kelimeyle nasıl bir çalışma arkadaşı olarak anlatırsınız yapay zekayı?
Hiç kaprisi yok, çok üretken. Yorulmayan bir emekçi.
Yakın zamanda yapay zekanın nasıl bir evrilme yaşamasını bekliyorsunuz?
Yapay zeka, kendini geliştirmeyi bırakan herkes için ölüm makinesi. Okumayan, kendini geliştirmeyi bırakan herkes için bir tehdit olduğu kesin, bir yanıyla insan beynini küçültecek. Doğru kullanmayı bilen herkes içinse bir gelişim aracı. Zamanla gelişmeye devam edecek.
