Çocuk kitaplarının okur kitlesi şüphesiz öncelikle çocuklar, ama sadece çocuklar değil. Bazıları yetişkinlerin de baştan öğrenecekleri ya da yeniden hatırlayacakları hayat dersleri sunuyor.
Adı üzerinde, çocuk kitaplarının öncelikli okur grubu çocuklar, elbette. Aileler bu kitapları evvela çocuklarına seçer. Seçerken de pedagoglara ve uzmanlara danışır, okur gruplarından öneriler alır, sosyal medyada veya belli başlı kitap platformlarında bunları incelerler. Ancak bazı kitaplar var ki yetişkinler de eline aldığında hayatın hay huyu içinde unuttuğu şeyleri yeniden hatırlar; bu kitapları okumak bize mini bir terapi seansı gibi gelir. Çevre sorunlarına değinen, birey-toplum ilişkilerini irdeleyen, duygusal problemlerle meşgul olan, birtakım soyutlamaları hikâyesinin merkezine incelikle oturtan kitaplara göz atmaya ne dersiniz?
Envaiçeşit hayvancığın bir arada yaşadığı bu kitap, adından anlaşılması beklendiği gibi tamamen utangaçlık üzerine değil; daha ziyade onu aşmak üzerine. Yardımlaşmanın, zor ve sıkıntılı bir durumdayken birbirine yardım etmenin erdemleri ön plana alınmış. Çocukken, hatta yetişkinlik zamanlarında bile, hissedilebilecek ve üstesinden gelinmesi zor duygulardan biri utangaçlık. Bunun aşılmasını sağlayacak olanaklar ise genellikle burnumuzun ucunda. Bugün Biraz Utangacımminik kedicik Nora üzerinden bizlere bunu anlatmaya çalışıyor.
Sevgi hakkında yazılmış binlerce sayfa arasında bu kitaba denk gelmek çok büyük bir şans sayılmalı. Bir çocuk, bir tilki, bir köstebek (pasta meraklısı bir köstebek!) ve bir atın arasında geçen sohbete dayalı bir dostluk, sevgi, iyilik demeti mi demeli bu kitap için?
Sevginin iyileştirici gücüne inanmanın bugünün dünyasında epey bir naiflik barındırdığına aldırmadan, bile isteye bunun üzerine giden bir kitap.
Kendi halinde mutlu mesut yaşayıp giden, büyükçe masaları ve ziyafetleriyle bilinen Massa kenti ve halkı dilini bilmediği bir yabancının şehre gelmesiyle adeta bir sınav verir. Bilinmeyenden, tuhaf bulunandan ve dolayısıyla önyargılardan insanların nasıl etkilendiğini, bu önyargıların ne tür beklenmedik ve istenmedik duyguları harekete geçirdiğini ince ince işleyen, düşündürüyor Kimsenin Bilmediği Dil. Anlamlı bir “sürpriz”le sona eriyor.
Mutluluğu zaman zaman burnumuzun ucundayken ıskalarız ya, Fırfır fare de birden sanki mutluluk çok uzaklardaymış, bir gizemin içerisinde sarılıymış gibi yollara düşüyor onu aramak için. Arkadaşı köstebekle otururken ve gayet iyi vakit geçirirken aklına düşüyor bu fikir: mutluluğu aramak ve bulmak. Arar durur, tavşanlara sorar, makam mevki sahibi ayıya sorar, baykuşa sorar, herkesin sesine hayran olduğu çalı kuşuna sorar, hatta bilge bir yaşlı porsuğa sorar. Sonunda dönüp dolaşıp köstebeğin yanında alır soluğu. Acaba nerededir bu mutluluk?
Yetişkinler İçin Çocuk Kitapları
Kimse Bakmazken Duygular Ne Yapar?
Yazan: Tina Oziewicz, Resimleyen: Aleksandra Zając
Duygular ne yapar? Böyle sorunca, göz önüne getirmesi, canlandırması zordur. İşte kitap tam da burada bize yardımcı oluyor. Duyguları nesnelerle bir arada anlatmaya, onları eşyalarla ilişkisi üzerinden tarif etmeye çalışıyor. Hayal gücümüze sevimli oyunlar oynuyor. Kek pişiren konukseverlik, köpekleri seven sükûnet, kristal bir dağın zirvesinde gururla süzülen kibir ve daha nicesi sizleri bekliyor…
Yetişkinler İçin Çocuk Kitapları
Ayrı Ayrı, Birlikte
Yazan: Linda Booth Sweeney, Resimleyen: Ariel Ruthland
Birlikte hareket etmenin gücünü, çok karmaşık olmayan ve herkesin anlayabileceği örnekler üzerinden gösteren bir kitap Ayrı Ayrı, Birlikte. Bir lego parçasını kendisine benzeyen ama bir yandan da farklı diğer parçalarla bir araya getirip hayal edilen tasarımlara ulaşmanın, doğadaki bitki ve hayvanların bütünselliğinin önemi ve erdemine dikkat çekiyor. Ayrı ayrılığımızın, ama bir yandan da bir arada bulunmamızın renkli dünyalar yaratarak önemini vurguluyor.
Görünmez İp, dünya çapında büyük ilgiye mazhar olmuş, çok çeşitli meslekten insana dokunabilmiş bir kitap. İnsanlığın görünmez iplerle birbirlerine bağlı olduğu gibi çok basit ama bir o kadar güçlü bir anlatı kuruyor. Bir anne ve iki çocuğu arasında geçen mini hikâye insanlığın büyük bir aile olduğunu hatırlatıyor bize. Sorumluluk duygusunun da ön planda olduğu bu metin yetişkinlere biraz daha çok hitap ediyor dersek abartmış olmayız.
Yetişkinler İçin Çocuk Kitapları
Eskimeyen Şeyler
Yazan: Elif Yeşildağ, Resimleyen: Elif Onat
Pötikare, 2025
Eskimeyen Şeyler, Akari adındaki bir çocuğun ve dedesinin neredeyse bir roman yoğunluğuna sahip muhteşem hikâyesi. Yaşanmışlığa, hatıralara ve kusurlara değen hikâye herkesten taşıdığı izleri ustalıkla gözler önüne seriyor. Anıların ve yaşanmışlıkların Kintsugi denilen, esasen kırılan bir nesneyi onarma yöntemiyle (aynı zamanda felsefesi olan bir yöntem bu) yaşam deneyiminin çeşitli boyutlarını düşünmeye çağırıyor okurunu. Kusurları öne çıkaran, onları belirginleştiren oldukça sıra dışı bir çağrısı var hikâyenin. Çocuklar için bir şaheser.
Duygularla, bilhassa bizi kötü etkileyen duygularla baş etmemiz gerektiğin söylenir hep. Onları alt etmemiz ve yenmemiz öğüt verilir. Bu hikâyede neredeyse tam tersi yapılıyor. Üzüntü Kapını Çaldığındaüzüntüyle birlikte yaşamanın erdemini gösteriyor bize. Onunla beraber vakit geçirmeyi öneriyor. Küçük bir oğlan çocuğunun hikâyesinde çok büyük bir dönüşümü görmeye hazır mısınız?
Freni patlamış kamyon gibi her şeyin çok hızlı akıp gittiği bir dünyada etrafımızda olan biteni durup düşünecek vakti bulamıyoruz. Bir kutup ayısının buz denizi eridiği için sandala atlayarak yollara düşüp kendisi gibi canlılarla birlikte yaptığı seyahat belki yaşadığımız dünyanın gidişatına dair düşünmemize vesile olur. Dişleri için avlanmak üzere olan bir filin, yiyecek bulamayan pandanın, ne yazık ki nesli tükenen Dodo kuşunun ve ormansızlaşma kurbanı orangutanın hikâyesi, belki de hepimizin hikâyesidir…
