Paris Erkek Moda Haftası Sonbahar/Kış 2026
Paris koleksiyonları yeninin peşinde seyahat ediyor. Farklı zaman dilimlerinde, şehrin sokaklarında punk ruhlu bir aylak adam ya da ergenlikten olgunluğa, trenle…
Paris bu sezon bize hikaye satmanın önemini vurguladı, Milano’da başrol terzilikti, burada gösterişte. İzlediğimiz birçok koleksiyonda tiyatral dokunuşlar ön plandaydı. Louis Vuitton bir ev kurdu, Lemaire performans sanatı ve modern dansı karıştırdı. Willy Chavarria, neredeyse bir kısa film çekti, şovunun arasına canlı performanslar sığdırdı. Jonathan Anderson’ın Dior’daki minimal defilesi bile tiyatronun bir parçasıydı. Saç tasarımcısı Guido Palau’nun sarı perukları her bir look’la karakter yaratıyordu: Punk aristokratlar. Saint Laurent’daki duygu dolu erotizm…
Yine de haftanın en duygusal anı, kimseyi hıçkıra hıçkıra ağlatacak kadar olmasa da Véronique Nichanian’ın 37 yılın ardından gelen vedasıydı. Hermès’te, erkek koleksiyonlarında geçirdiği yılların ardından ayakta alkışlanarak uğurlandı, şovun gerçekleştiği Palais Brongniart’ta hemen hemen 600 kişi vardı. Hepimiz, Grace Wales Bonner’ın devralacağı Maison’un neye evrileceğini heyecan içinde beklerken (ilk koleksiyonu 2027’de göreceğiz) Véronique kendini nasıl hissediyordur? Mutlu ve gururlu sadece. Nichanian herkesin aklında, herkesten daha iyi yaptığı deri pantolonlar ve kimse sessiz lüks konuşmazken onun bunu pratiğe dökmesiyle yer edindi. Timsah derisiyle oynamayı seviyordu ve renklerle erkekler için bir Hermès dolabı bile oluşturdu. Daima kusursuz detaylarla finalize edilmiş asil kıyafetler…
Neredeyse 40 yılın geçmişi bir “best of” şeklinde son defilede kendine yer edinecekti elbette. Aviator ceket, boombox’u andıran çanta ya da deri tulum gibi farklı yıllardan, farklı parçalar… Nichanian final selamını verirken ekranlarda bir kez daha farklı yıllardan backstage’den podyuma çıktığı anlar oynatıldı. Hiçbir zaman göz önünde olmaktan keyif almayan tasarımcı için ters köşe bir veda.
Yüksek duygularla görkemli şovlar yarışıyor… Pharrell, Louis Vuitton seti için büyük düşündü. Defile mekanının ortasında kocaman bir ev inşa edilmişti, ahşap ve camdan. Bunu Apple Store’a benzeten de oldu. Daha çok Los Angeles’ın sırtlarında ya da Tokyo’nun hemen dışında Ludwig Mies van der Rohe eseri bir eve benziyordu. “Evden her çıkanın” üstündeyse gelecekten seslenen tasarımlar vardı. Su geçirmeyen ama yağmura maruz kaldığında desen değiştiren çantalar gibi… Hiperrealist tablolar, su damlası efektleri yüksek teknolojiye sahip kıyafetlerin üstündeydi. Pharrell’in, Vuitton’da bugüne kadar yağtığı en yaratıcı koleksiyondu.
LV Monogram çantalar bu kez naylon gibi materyallerle yeniden canlandırılmıştı. Vuitton özünde seyahat etmesini seven bir Maison. Kadın koleksiyonlarında Nicolas Ghesquière için de hep bir çıkış noktası oluyordu bu. Pharrell de bunu hem sembolik olarak hem pratiğinde uyguluyor. Geçen sezon Hong Kong’da düzenlediği şovdan sonra, Hindistan’dan ilham alan bir koleksiyon sunmuştu Paris’te…
Bu kez zaman dilimleri arasında bir yolculuktayız. 80’lerin parçaları mı? Evet! Ama gelecekten seslenen pratiklerle. Williams için Vuitton sandıkları artık bir fetiş. Her koleksiyonda türevlerini görüyoruz. Bu kez camdan ve elle boyanmıştı. Sanki defile alanının kocaman bir sembolü gibi. Timsah derisi, vikunya, kaşmir ve ipekle hazırlanmış parçalar, “Zamansız” başlıklı koleksiyonun gerçekten zamansız olduğunu vurgulamak istiyordu.
Jonathan Anderson da Dior için sunduğu ikinci erkek koleksiyonunda zaman ve zamansızlık ve gelecek mitleri üzerine düşünceler sunuyordu. Ancak onunkisi biraz daha farklıydı. “Yeni aristokrasi nedir” gibi bir sorunun peşindeydi. İlginç ya da değil. Anderson günler sonra sunduğu ilk couture koleksiyonunu tanıtmadan önce de şunu demişti, Business of Fashion’a verdiği röportajda, “Bana birkaç sene önce couture teklifiyle gelseler büyük ihtimalle burun kıvırırdım”.
Anderson’ın bu yeni erkek koleksiyonu, parçaların her şeyden önce androjen ruhlu olduğunu gösteriyor. Paul Poiret’nin belle epoque döneminde tasarladığı bir elbiseyi alıp, punk’laştırarak erkek koleksiyonunda sunması gibi. Ya da defileden birkaç gün sonra Jennifer Lawrence’ın üstünde gördüğümüz manşetleri kürk detaylı yün ve ipek kahverengi kaban, Anya Taylor Joy’un sırtında gördüğümüz Poiret ilhamlı ipek pelerin veya defilenin açılış look’larından işlemeli üst…
Jonathan Anderson, Maison’u yeniden kurgularken çıkış noktasını Paris’te dolaşan modern bir flâneur figüründen alıyor. Louis Garrel gibi Dior elçilerini defile başlamadan önce sokaklarda yürürken izledik. Poiret’nin akışkan formları, kültürlerarası estetiği ve aristokrat zarafeti, Dior’un gençliğini harekete geçirerek yeni stil bağlamları yaratıyor. Koleksiyon; Dior’un resmiyet kodlarını, Poiret’nin tarihsel yankılarını, denim ve parkalar gibi gündelik parçalarla bilinçli bir gerilim içinde bir araya getiriyor. Bu karşıtlıklar, stili empatik, canlı ve çağdaş bir ifade alanına dönüştürüyor.
İnce ve kontrollü siluetler; uzatılmış ceketler, küçültülmüş blazer’lar, fraklar ve dar kesim pantolonlar koleksiyonun omurgasını oluştururken dış giyim teknikle ihtişam, işlevle dramatik etki arasında salınıyor. Sonuç, tarihsel referansları bugünün genç enerjisiyle yeniden kodlayan, çelişkileri estetik bir bütünlüğe dönüştüren bir Dior vizyonu.
Yeni aristokrasinin izleri sadece Dior’da değildi. Dries Van Noten’de de gördük. Aslında ikisi birbirlerinin uzaktan akrabası gibiydi, hatta aralarına çok kolay Dario Vitale’nin kısa süren Versace günlerinde ürettiği parçaları da alabilirlerdi. Şovun notlarında şöyle yazıyordu: “Bu ikinci erkek koleksiyonumda, büyüme fikrini keşfetmek istedim. Ama bunu dramatik ya da romantik bir yerden değil; yeni başlangıçların neşesini yücelterek ele aldım. Olasılıkların açılması, konfor alanının dışına çıkarken yapılan ilk denemelerin saflığı ve dürüstlüğü. Haziran’daki sunumumdan altı ay sonra, mezunların şafakta sahilde kutlama yaptığı o andan sonra, şimdi evden ayrılıyorlar: üniversite, yeni maceralar… keşfetmek ve öğrenmek için yola çıkıyorlar. Çantaları toplamak, büyük şehre giden trene binmek.”
Paris koleksiyonları yeninin peşinde seyahat ediyor. Farklı zaman dilimlerinde, şehrin sokaklarında punk ruhlu bir aylak adam gibi ya da ergenlikten olgunluğa, trenle… Van Noten’in büyük şehre giden yolculukta bavul bir miras taşıyor sanki. Favori blazer’ınız, ya da babanızdan kalma bir palto gibi. Trikolar başrolde: argyle’lar, çizgiler, jakarlar; bazen düzgün, bazen bilerek bozulmuş gibi. Kadifeler, fitilli pamuklar, yünler, yer yer kaplamalı gibi duran denimler… Geniş pelerinler, kalem paltolar ve asla bir başına durmayan desenler…
Anthony Vaccarello da Saint Laurent koleksiyonunda 1930’ların terziliği eşliğinde Paris’te şafak vaktine götürüyor bizi. Çıkış noktası James Baldwin’in kült romanı Giovanni’s Room. Odağında “ertesi sabah” giyinmek var: geceden kalan duygularla. Koleksiyon boyunca ilerleyen his tam olarak bu; kırılganlıkla erotizm arasında salınan karakterler, bir sevgilinin odasından çıkmanın yarattığı o tuhaf boşluk. Siluetler, koleksiyonun omurgası.
Uzun, akışkan ama omuzlardan net biçimde yapılandırılmış formlar var. Palto ve trençkotlar diz altına kadar iniyor, deri olanlar kemerle belden bağlanarak vücudu sarmak yerine çerçeveliyor. Bazı görünümler neredeyse tek bir çizgi gibi: dar omuzlar, düz inen pantolonlar, yere yakın ağırlık merkezi. Bacaklarda bazen bilinçli bir dengesizlik var. Uzun ceketlerin altından çıkan kısa şortlar ya da diz altında biten çoraplar, klasik erkek gardırobunun güvenli ritmini bilinçli olarak bozuyor. Deri trençkotlar parlak yüzeyleriyle neredeyse geceye ayna tutuyor.
Ve perde… “Mine Eyes” Shakespeare’in bir sonesinden adını alıyor ve Lemaire’in Opéra Bastille’de sahnelediği defilenin başlığı ve bu sunum, klasik bir defileden çok modern danstı. Dansçı Julie Anne Stanzak ile oyuncu Doona Bae, sandalyelerle birlikte sahnede hareket ederken zarif paltolar, uçuşan elbiseler ve akışkan takımlar bu performansın doğal uzantısı olarak belirdi.
Christophe Lemaire’e göre koleksiyon, pragmatik bir bakışla ele alınmıştı: gündelik hayata, faydaya ve işlevselliğe odaklanan giysiler, neredeyse Pina Bausch’un sahnesinden çıkmış gibi bir duyarlılıkla sunuluyordu. Defile sonrası kuliste konuşan Lemaire, “Bugün yaşadığımız dünya biraz insanlıktan uzaklaşıyor ve moda da zaman zaman fazlasıyla materyalist olabiliyor” derken sunumun amacını da netleştiriyordu: “Günün sonunda insanlara karakter çeşitliliğini ve insani derinliği göstermek ilginç. Bizim için stil, büyük ölçüde kişilik demek.”
Sevdiğim yaratıcı insanların farklı disiplinlerde neler yapabileceği üzerine epey düşünen biriyim. Tom Ford gibi Willy Chavarria’nın da sinemada harikalar yaratacağı belli, gerçi onunki daha çok işçi sınıfının hayatlarına bakış atan duyarlı Ken Loach hikayeleri gibi olurdu. Chavarria, endüstrinin ender politik figürlerinden ve genel olarak Latin Amerika’nın işçi haklarını şovlarına katan bir figür. Bu sebeple çok fazla eleştirildiği de oldu. Chavarria, bu kez bu fikri bir kenara bıraktı ve kendi Batı Yakası Hikayesi’ni sundu bize. Yeni line’ı Big Willie ve Adidas collab’iyle birlikte üç farklı koleksiyon sunmuş gibi oldu. Her biri farklı bir ritim, farklı bir duygu taşıyor; ama hepsi Chavarria’nın yıllardır inşa ettiği o politik, kırılgan ve bedene duyarlı erkeklik fikrinde birleşiyordu.
Mon Laferte ile Lunay ve Santos Bravos grubunun performanslarını izledik. “New York’ta yaşıyorum; sokak seviyesinde, köşe bir dairede, büyük pencerelerle. Dışarıdaki şehirle evimin içindeki dünya arasında neredeyse hiçbir ayrım yok. Sanırım bu yüzden. İnsanları izliyorum. Ben kahvemi yaparken onların işe yetişme telaşını izliyorum. Köşelerde buluşmalarını izliyorum. Karşıdaki restorana girişlerini. Vedalaşanları. Öpüşenleri. Tartışanları. Taksiye atlayıp çıkanları. İnsanların aşık oluşunu izliyorum. Dağılmalarını izliyorum. Hepimiz aynı güneşin altında, aynı ayın altında, aynı evreni paylaşarak, aynı oksijeni soluyarak, aynı çöplerin kokusunu duyarak. Hepsiyle bağlı hissediyorum kendimi.”
Sevdiğiniz modaevi, hayata nasıl baktığınızı ele verir. Moda zevki dediğimiz şey, “neyi giyiyorum?”dan çok “nasıl bir dünyaya inanıyorum?” sorusuna yaklaşıyor.
Vuitton ya da Dior erkeği düzenle barışık bir hayalperest. Tarihle teması koparmadan yeniyi arar. Sacai hem işlevi hem şiiri ister. (Yeni koleksiyonda Freddie Mercury ve Mohammed Ali birlikteydi ve Levi’s’la işbirliği yapılmıştı.) Comme des Garçons seven biri, modayı sevmekten çok modayla düşünmeyi sever. Güzellik onun için her şeyin simetrik olması değildir; rahatsızlık, boşluk ve bazen de yanlışlık barındırır. “Kara delik” diyordu Rei Kawakubo defile sonrasında. Yorumlaması size kalmış. Hermès seven biri modayı aceleyle tüketmez. Giysiler burada bir “trend” değil, bir alışkanlık.
Peki, Rick Owens erkeği kim? Statüyü en baştan yıkan savaşçı ve karanlık biri. Bedeni bir heykel, kıyafeti bir zırh gibi görür. (Seçtiği modeller Herkül’den farksız genelde). Rick Owens sevmek, karanlığı sevmektir; medeniyetin kenarlarında dolaşmayı, normun dışına düşmeyi göze almaktır. Owens defileleri hep bir kült gibi. Podyumda görünenin yansıması front row’da da kendini hissettiriyor, goth. Palais de Tokyo’nun içinde modeller sislerin arasında yürüyordu. Milano’da başlayan incecik siluetler burda da devam ediyordu, gerçi Rick Owens’dan bunun zıttını bekleyemezdik. Ham Himalaya yününden yapılmış sert görünümlü trikolar ve Londralı tasarımcı Lucas Moretti’nin imzasını taşıyan yerlere kadar uzanan saç maskeleri defilenin en çok konuşulan noktalarıydı. (Saçlar bu sezon Dior’dan Rick Owens’a kadar başrolde.)
2008’de John Calapinto New Yorker’da Rick Owens’ı şöyle anlatıyor: “Saçaklanmaya yüz tutmuş ipekten yapılmış kolsuz siyah bir tişört (spor salonunda şişirilmiş, dövmelerle kaplı kolları açıkta bırakıyor), bol siyah şortlar ve şortun altında, dikişleri ters çevrilmiş gri eşofman altları vardı; bu parçaların püsküllü uçları, bağcıkları çözülü, elde dikilmiş, bin iki yüz dolar fiyatlı deri bilekli spor ayakkabıların içine sıkıştırılmıştı. Yüzünü çerçeveleyen uzun, düz ve siyaha boyanmış saçları; büyük, koyu gözlerin baskın olduğu ifadesiyle birleşince, ona tuhaf biçimde Iggy Pop’u andıran bir hava veriyordu.” Bir şey değişmedi, neredeyse 30 yıl sonra Owens post-apokaliptik bir evrenden aynı şekilde seslenmeye devam ediyor.
Walter van Beirendonck’ta da tiyatro devam etti. Motorlu gangster çetesi ve elinde tüfeklerle askerlerle açıldı şov. Ama korkutmasın, karikatürize edilmişti. Neredeyse çizgi film estetiğinde ve neonlarla… Yine de bu bütün koleksiyonlarda içinden çıkamadığımız karanlık dünyanın izlerini gördük. Willy, Rick ve Walter güç oyunları üzerine konuştular.
Ve oradan gerçek dünyaya… Paris Moda Haftası’nı başlatan, Tokyo merkezli tasarımcı Ryota Iwai’nin markası Auralee oldu. Ayrıca Milano ve Paris geçişi arasında mükemmel bir palet temizleyicisi görevi gördü. Koleksiyon iki nokta üzerine yoğunlaşıyordu. Renk kullanımı ve dokular ve birbirleriyle uyumu. Kahverengi ve tonlarıyla başladı, ardından tekil, tok ve saf renklerle devam etti. Kobalt mavisi, hardal sarısı, elektrik mavi, mor, mint yeşili ve kırmızı. Bu tonların hepsi ipek gömlekler, kaşmir pantolonlar ya da shearling paltolar üzerine Rothko etkisi yaratıyordu. Blok renklerden ziyade look içinde dağılımını gördük. Bence koleksiyonun yıldızı ise bomber ceketler…
Gündelik hayatımız için tasarlayan bir diğer kişi Alexandre Mattiussi’ydi. Üstümüzde her gün görmek istediğimiz arzu nesneleri parçalar sunmakta Ami her zaman başarılı oldu. Kiko Kostandinov’da her şey çok sadeydi. Temele geri dönmüş diyebiliriz. Kumaşlar en saf halinde; fermuar ve düğme olmadan, dikiş izleri kendini belli etmeden.
Mike Amiri de koleksiyonunu anlatırken şunları söylüyordu: “Sanatçıların terzilikle yapılmış parçaları gündelik bir tavırla giymesi fikrini seviyorum. Bir Henley üzerine ceket, klasik ayakkabılar yerine botlar gibi. Kıyafetlerin, kim olduğunuzun bir uzantısı gibi hissettirmesi önemli. Amiri için ideal denge tam olarak bu: sahnede var olabilen ama sahneden iner inmez gerçek hayata karışabilen parçalar. Kostüm ya da performans gibi durmamalı.” Gerçekte nasıl giyindiğimize dair bir yansıma. Western giyim, subay ceketleri, deri ve klasik denim gibi modern Amerikan klasikleri…
Tüm bu yüksek sesli koleksiyonlar arasında gizli favorilerimin başında ise Kartik Research geliyor. Markanın tagline’ı “Indian Vintage Future” haklarında bilmeniz gereken her şeyi özetliyor. Kurucusu, Kartik Kumra henüz 25 yaşında. Yakın zamanda New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani’nin göreve başlama töreninde onun tasarımlarını tercih etti. Raag başlıklı koleksiyon 1970’lerde Ahmedabad’da ortaya çıkmış ve zamanında Robert Rauschenberg’in de radarına girmiş bir zanaatkar markasına küçük bir selam. Kumra, bu neredeyse unutulmuş çekimi arşivlerden çıkarıp bugüne taşıyor; nostaljiye yaslanmadan, sakin ama etkili bir güncelleme yaparak. Podyumda mirasla sokak arasında rahatça dolaşan siluetler vardı: taş grisi kantha smokin ceketler, çiçekli sarmaşıklarla bezenmiş barn ceketler ve bol kesim fıstık yeşili keten takımlar.
Kapak Fotoğrafı: Vittorio Zunino Celotto (Getty Images)
