Bir zamanlar at yarışlarında süre tutuyorlardı, bugün saat dünyasının en güçlü ikonları arasındalar. Kronografların hikâyesini ve 2026’nın en iyi kronograf saatlerini keşfediyoruz.
Saatçilik dünyasında kaç terim vardır dersiniz? Ay fazı, daimi takvimler, guilloché, tepe, tulumba, zemberek… Her birinin ayrı bir karşılığı, kalp gibi işleyen mekanizmada bir görevi, kadrandan bileziğe saatte bir işlevi var. Saatlerle ilgili en çok duyduğumuz bu kavramlardan biri kronograf saatler örneğin. Yani, zamanı göstermekle kalmayıp dakikaları, saniyeleri ölçen saatler. Kıran kırana geçen otomobil yarışlarında pistlerde, parlak basket sahalarında, bisiklet turlarında, Michelin yıldızlı şeflerin mutfaklarında… Kısacası hayatın her anında zamanı ölçen saatler.
İçindekiler
Kronograf Nedir?
Yunanca “chronos” (zaman) ve “graph” (yazmak) kelimelerinden gelen kronograf, zaman kaydedici anlamına geliyor. Kronograf saatler, temel olarak zamanı göstermenin yanı sıra bir olayın başlangıç ve bitişi arasındaki zamanı tutmak için kullanılan saat komplikasyonlarına sahip. Bu ölçüm genelde, kasanın yan tarafında bulunan butonlar aracılığıyla yapılıyor. Saat 2 yönündeki buton ölçümü başlatıp dururken, saat 4 yönündeki buton ise kronograf ibrelerini başlangıç konumuna götürerek ölçümü sıfırlar. Ölçülen süre, kronograf saniye ibresi ve kadrandaki alt sayaçlarla okunur.
Standart kronografların yanı sıra tek butonla çalışan monopusher, ölçümü sıfırlamadan yeniden başlatabilen flyback ve iki farklı olayı eş zamanlı ölçebilen rattrapante gibi gelişmiş kronograf türleri de bulunmaktadır.
Alt Kadranların Görevi
Kronograf saatlerde, “bi-compax” ya da “tri-compax” adı verilen, iki farklı alt kadran yerleştirmesi bulunur. “Bi-compax”, denen türde kadranda iki alt kadran vardır ve bu alt kadranlardan birinin görevi küçük saniye, diğerinin görevi ise kronograf işlevi başladığında dakikayı tutmaktır. “Tri-compax” denilen türlerde ise üç alt kadran bulunur. Bunlardan biri küçük saniye, diğeri kronograf dakika sayacı ve üçüncü alt kadran ise kronograf çalıştıktan sonra geçen saatleri kaydeden alt kadrandır.
Kronograf saatler, bugün pek çok kişi için motor sporları ve yarışlarla özdeşleşiyor. Ancak kronografların hikâyesi, çok daha uzun yıllar öncesine uzanıyor. Fransız saat ustası Louis Moinet’nin 1816’da astronomik gözlem için geliştirdiği ve saniyenin çok küçük bölümlerini ölçebilen “Compteur de Tierces” adlı mekanizma, kronografın tarihte bilinen ilk örneği oldu. 1821 yılında Nicolas Mathieu Rieussec, at yarışlarında geçen süreyi kaydetmek için bir başka sistem geliştirdi. Rieussec’nin mekanizmasında dönen bir kadran üzerine mürekkeple işaret bırakılıyor, böylece yarış süreleri fiziksel olarak ölçülüyordu.
Kronografların spor müsabakalarında kullanılması yıllar içinde arttı. Başlatma, durdurma ve sıfırlama işlemleri zamanla daha pratik hale gelmeye başladı. Artık 1900’lü yılların başında kol saatlerinin yaygınlaşmasıyla kronograflar da bileğe taşındı. Pilotlar, askerler ve doktorlar geçen süreyi hızlı biçimde ölçebilmek için kronograf saatleri tercih eder oldu. 1930’lu yıllardan itibaren iki veya üç alt kadranlı kronograf tasarımları ortaya çıkmaya başladı.
Uzun yıllar boyunca kronograflar, elle kurmalı mekanizmalarda görülürken 1970’lerde otomatik mekanizma oyuna girdi. Zenith’in yüksek frekanslı El Primero mekanizması, Heuer, Chronomatic sistemi ve Seiko’nun kalibre 6139’u o yıllarda sahneye çıktı. O yıllarda üretilen kronograflara bir başka örnek ise neredeyse kültürel bir ikon haline gelen Omega Speedmaster saati örneğin. 1969 yılında NASA’nın Apollo 11 görevinde kullanılan Speedmaster, Ay’a çıkan ilk saat olarak tarihe geçti.
Ve Quartz Krizi… Saatçilik tarihine derin bir iz bırakan Quartz Krizi, kronograf saatlerin seyrini de etkiledi. 1970’li yıllarda mekanik saatlerin üretiminin azalmasıyla kronograf saatler de daha az üretilir oldu. Ancak krizin etkisinin geçmesi ve mekanik saatlerin hayata dönmesiyle kronograf saatler de yeniden rağbet görmeye başladı. 1980-90’lı yıllarda kazanılan popülerliğiyle kronograf saatler bugün hâlâ yarış dünyası ve havacılıkla anılan saat çeşitleri arasında.
2026’nın En İyi Kronograf Saatleri
Rolex Cosmograph Daytona Rolesium
Rolex’in Oystersteel ve platini bir araya getirdiği bileşimi Rolesium 2026 yılında ilk defa bir Daytona modelinde kullanıldı: Cosmograph Daytona Rolesium. Kadranla aynı renkteki alt kadranları ve Grand Feu tekniğinin kullanıldığı kadran tasarımı ilk bakışta öne çıkıyor. Saatin Cerachrom bezelinde bir takimetre skalası yer alıyor. Kasa arkasından görülebilen mekanizma ise kalibre 4131.
Omega Speedmaster Moonwatch
Omega, 2026’nın başında iki yeni Speedmaster Moonwatch modeli duyurdu. Paslanmaz çelik ve 18 ayar “Moonshine” altın kasalarda duyurulan saatler, siyah zemin üzerine beyaz alt kadranlarla yalın bir kontrast ile sunuldu. Saatin bezelinde bir takimetre ve kadranı çevreleyen bir dakika skalası da bulunuyor. In-house kalibre 3861 ile çalışan saat, yaklaşık 50 saatlik güç rezervine sahip.
Yılın dikkat çeken modellerinden biri Parmigiani’nin Tonda PF Chronographe Mystérieux saati oldu. Saatin kronograf ibreleri, normal çalışma halinde kadranda kendini göstermiyor. Ancak kronograf özelliği devreye girdiğinde ortaya çıkıyor. Saate adını veren gizem de tam olarak bu. Kronograf özelliği, kasanın sol alt kısmına yerleştirilen butonlar çalışıyor.
Audemars Piguet Royal Oak Offshore Selfwinding Chronograph 37 mm
2026’da Audemars Piguet’nin Royal Oak Offshore kronograf modellerini 37 mm çapındaki kasalarda gördük. Pembe kadranlı model, 37 mm çapında tanıtılan saatler arasında ilgi çekici bir görünüm sunuyordu. Titanyum kasada tasarlanan saat, pembe renkli kauçuk kayış ile tamamlanıyor. Saate kalibre 6401 hayat veriyor. 55 saatlik güç rezervine sahip.
Zenith Chronomaster Sport Skeleton
Zenith, Chronomaster Sport serisine bu yıl bir yenilik getirdi ve ilk defa iskelet tasarımla sundu. 41 mm çapında paslanmaz çelik ya da altın kasalarda tasarlanan saatlerin kadranı, saate hayat veren kalibre El Primero 3600 SK’yı gözler önüne seriyor. 5 Hz frekansı sayesinde kronograf saniyenin 1/10’unu gösterebiliyor. İskelete kadran tasarımıyla komplike dursa da kronograf sayaçları bu modelin kadranında da kendini gösteriyor.
TAG Heuer Monaco Chronograph TH20-11
Motor yarışları denildiğinde akla ilk gelen modellerden biri TAG Heuer’in Monaco saatleri. Markanın bu sene tanıttığı modellerden biri de Monaco Chronograph TH20-11 oldu. Saat, yeni kalibre TH20-11 ile sunuluyor. Kurma kolu, tarihi Monaco modeline bir atıf olarak kasanın soluna yerleştirilmiş. 39 mm çapında, beşinci dereceden titanyum kasada tasarlanmış.
IWC Pilot’s Chronograph Le Petit Prince
IWC’nin Fransız yazar ve havacılık öncüsü Antoine de Saint-Exupéry‘nin ailesi ile 2006 yılına uzanan işbirliğinin bu sene 20. yıldönümü kutlandı. Marka, Watches and Wonders 2026’da bu işbirliğine ithafen Le Petit Prince saatleri tanıttı. Bu saatlerden biri Pilot’s Chronograph Le Petit Prince modeli. Alt kadranları saat 12, 6 ve 9 yönüne yerleştirilen, kadranın sağ tarafında ay ve tarih penceresiyle tasarlanan model, tasarımıyla dikkat çekiyor. Saate hayat veren mekanizma ise kalibre 69385.
Longines Spirit Pilot Flyback
Pilot kronografı olarak anılan Spirit Pilot Flyback’e bu sene daha kompakt bir kasada sunulan yeni bir model eklendi. 39,5 mm çapında paslanmaz çelik kasada sunulan modele, kalibre L792.4 hayat veriyor. İki alt kadranla tasarlanan saatin kadranı, altın renginde ibre ve indeksleriyle dikkat çekiyor.
Montblanc Star Legacy Nicolas Rieussec Chronograph
Montblanc’ın Star Legacy Nicolas Rieussec Chronograph modeli ismiyle kronograf tarihine atıfta bulunuyor. 1821 yılında Nicolas Rieussec’in at yarışlarını kaydetmek için geliştirdiği sisteme gönderme yapan tasarımda geleneksel ibreler yerine, iki kubbeli kronograf diskleri kullanılmış. Saatin kalbinde kalibre MB R200 yer alıyor. Bu özel model, 821 adetle limitli duyuruldu.
Saatolog Yıllık Saat Dergisi Saatolog’un yeni sayısı, 2020’nin yarattığı bu dönüştürücü etkiden ilham alarak hazırlandı. Dünya dijitalin etkisiyle her zamankinden de hızlı bir şekilde ilerlerken yavaşlamanın da önemini sonunda kavramış bulunuyoruz ve bu tezatlık hayatlarımızın her anına etki ediyor. Biz de bundan yola çıkarak Saatolog 2020/21 sayısını ‘‘hızlı ve yavaş’’ teması altında hazırladık.
