Kaç yıllık saatlere vintage saat denir? İkinci el saat alırken nelere dikkat eetmeli? Vintage saatler iyi bir yatırım aracı mıdır? Bütün bu soruların yanıtı, vintage saat rehberinde.
Açılış görseli: Christie’s
Son yıllarda saatçilikte sıklıkla duyduğumuz bir kavram var: Vintage saatler. Özellikle pandemi sonrası yükselen ikinci el satışlarla daha çok duymaya başladığımız bu kavram, artık saatçiliğin güçlü ayaklarından biri. Christie’s Müzayede Evi’nden EMEA ve Amerika Saat Bölümü Başkanı Remi Guillemin, son yıllarda vintage ve tarihsel açıdan önemli saatlere talebin arttığını söylüyor. Son yıllarda lüks tüketimde ikinci el alışverişe daha sıcak bakılması, sessiz lüks gibi trendler ve genç jenerasyonun tüketim alışkanlıklarının farklı bir çizgide ilerlemesi saatçilikte de kendini gösteriyor.
Peki, bir vintage saatin özellikleri nedir? Vintage olarak kabul edilmesi için kaç yaşında olması gerekir? Alırken nelere dikkat edilmeli?
İçindekiler
Vintage Saat Nedir?
Vintage, şarap-şampanya dünyasından gelen bir terim. Saatçilikte ise tarihi değeri olan, eski saatleri tanımlamak için kullanılıyor. 20 yıldan daha eski olan saatler bu kategoriye dahil ediliyor. Bir diğer deyişle, 2000’lerin başında üretilmiş bir saat bugün vintage olarak kabul edilebilir. Ancak koleksiyoner dünyasında bu tarih biraz daha geriye gidiyor ve genel olarak 1980 – 90’lı yıllarda üretilen saatler vintage olarak değer görüyor. Phillips Asya Saat Bölümü Başkanı Thomas Perazzi, Saatolog’a verdiği röportajda, son zamanlarda piyasada kullanılmaya başlanan yeni bir kavramdan daha söz ediyor: Neo-klasik veya neo-vintage. Bu iki terim ise 1980’lerin sonu, 1990’lar ve 2000’li yılların başında üretilen saatler için kullanılıyor.
Üretildiği tarihin bir saatin vintage kabul edilip edilmemesinde önemi olduğunu unutmamakla birlikte tek kıstasın bu olmadığını da akılda tutmalı. Kadrandan kasaya, materyalin sağlam ve orijinal parçaların kullanılıyor olması, tasarımı, referansı, nadirliği gibi pek çok kriter de saatin yaşı kadar önemli.
Vintage Saat Alırken Nelere Dikkat Etmeli?
Kadran
Büyük müzayede evlerinin saat kataloglarını inceleyenler anımsayacaktır; kadran, kasa, kayış gibi saatin her parçasının durumu detaylı şekilde verilir. Saatin orijinal kadranının korunup korunmadığı bakılacak ilk unsurlar arasındadır. Rakamları, logosu ve kadran üzerindeki diğer yazılar dikkatlice incelenmeli. Bütün bu kriterler, saatin orijinalliği hakkında bilgi verecektir. Saatin yaş almasıyla kadranda görünen patina, saatin okunabilirliğini etkilemez, doğal yollarla zamanla oluşur. Ancak kadran hasarlı, çizilmiş ise, bileşenleri arasındaki uyum bozulmuşsa bu doğal bir yaşlanma değil, hasar belirtisidir.
Kasa
Küçük çizikler ve kullanım izleri vintage bir saatin kasasında görülebilir. Kusursuz bir kasa beklentisi her zaman gerçekçi değildir. Kasanın oranları kontrol edilmeli, yapılan polisajların kasanın orijinal yapısına zarar verip vermediği değerlendirilmeli ve boynuzlar kontrol edilmeli. Kasa ve kadranın uyumu da bakılması gereken bir diğer nokta. Yaş almış bir kasa ile hasarsız bir kadranın bir arada olması saatin orijinalliği hakkında bir soru işareti olabilir.
İkinci el saat alırken dikkat edilmesi gereken noktalar için Sotheby’s’in “Bir Saatin Kondisyonu Nasıl Değerlendirilmeli?” yazısına göz atabilirsiniz.
Mekanizma
Saatin çalışması kadar düzgün çalışıyor olması da oldukça önemli. Yani, zamanı hassas bir şekilde ölçebildiğine dikkat edilmeli. Saatin referans numarası ile kalibre arasındaki uyum kontrol edilmeli. Kalibrenin üretim tarihi saatin orijinalliği hakkında ipucu verebilir. Mekanizmadaki parçaların değişip değişmediğini kontrol etmek, vida başlarındaki izlere bakmak yine dikkat edilmesi gereken detaylar arasında.
Bilezik, Toka, Diğer Unsurlar
Bilezik ve toka da vintage bir saat alırken kaçırılmaması gereken noktalar arasında. Tıpkı diğer parçalarda olduğu gibi bileziğin de saatin üretim yılıyla uyumlu olup olmadığı kontrol edilmeli. Eğer çelik bir bilezikse eksik baklasının olup olmadığı, tokasının düzgün bir şekilde kapanması, polisaj işleminin bileziğin orijinaline zarar verip vermediği kontrol edilmeli.
İbreler, kurma kolları, kronograf butonları ve cam gibi saatin diğer parçalarının da orijinalliği mutlaka kontrol edilmeli.
Vintage Saat Bir Yatırım Aracı mıdır?
Son yıllarda vintage saatlere olan talebin arttığı yadsınamaz bir gerçek. Patek Philippe, Rolex, Cartier ve Audemars Piguet gibi büyük ve köklü markaların yanı sıra bağımsız saat markaları da oldukça rağbet görüyor. Ancak genel olarak vintage saat almanın iyi bir yatırım aracı olacağı konusunda kesin bir hüküm vermek mümkün değil. Alınacak saatin marka değeri, nadirliği, kondisyonu gibi pek çok farklı parametre etkili. Ayrıca döneme ve piyasaya bağlı olarak trendler ve talepler de ikinci el saatlerin değerini etkiliyor.
Bütün bu faktörlerle, vintage saatin bir yatırım aracı olarak değerlenebileceğini söyleyemeyiz. Bu yüzden, vintage bir saat alırken koleksiyon parçası olarak görmek, saatin sizin için bir anlam taşıdığını ve beğenerek kullanıp kullanamayacağınızı ölçmek önemli kıstaslar arasında. Kimi zaman saatin arkasındaki hikâyenin, referansının saatçilik tarihindeki yerinin ve hatta bir önceki sahibinin izlerinin çok daha kıymetli olduğu unutulmamalı.
