Kraliyet ailelerinden Hollywood yıldızlarına kadar geniş bir hayran kitlesine sahip olan Stephen Jones’un 170’ten fazla şapka tasarımı bu sergide.
Palais Galliera’da açılan ‘Stephen Jones Chapeaux d’artiste’ sergisi, kraliyet ailelerinden Hollywood yıldızlarına kadar geniş bir müşteri kitlesine sahip olan ünlü şapka tasarımcısı Stephen Jones’un 1980’lerden günümüze uzanan eserlerini sergiliyor. 45 yıllık kariyerinde Paris ve moda dünyasıyla kurduğu derin bağları yansıtan sergi, 170’ten fazla şapka ve şık kıyafetlerle Jones’un yaratıcı dünyasını keşfe davet ediyor. Sergi, tasarımcının sürrealist tarzına vurgu yaparken, modaya kattığı özgün dokunuşları da gözler önüne seriyor.
‘Stephen Jones Chapeaux d’artiste’, 1980’lerdeki ilk koleksiyonlarından en son koleksiyonlarına kadar moda dünyasında en büyük çağdaş şapkacılardan biri olarak kabul edilen İngiliz tasarımcının çalışmalarını sunuyor.
Serginin bir diğer özelliği ise Palais Galliera’nın 40 yılı aşkın bir süre sonra ilk kez, bir aksesuar olan şapkaya tamamen ayrılmış bir sergi düzenlenmesi ve şapkayı kendi başına bir sanat eseri olarak ele alması.
Fotoğraf: Ben Toms
STEPHEN JONES KİMDİR?
1957’de İngiltere’nin kuzeybatısında doğan ve Liverpool’da eğitim gören Stephen Jones, Londra’daki Saint Martin’s Sanat Okulu’nda kadın giyim modası tasarımı okudu. 1980 yılında Londra’daki ilk şapkacılık salonunu açtı ve kısa süre sonra yılda iki şapka koleksiyonu sunmaya başladı. Saint Martin’s’den ayrıldıktan sonra, New Romantic (Yeni Romantik) akımın beşiği olan Covent Garden gece kulübü The Blitz’in düzenli müdavimi oldu ve burada Spandau Ballet ve Boy George gibi müzik dünyasından ünlü isimlerle arkadaşlık etti. The Blitz’de edindiği çevre Stephen Jones’un ilk müşterileri oldu. Haute couture’de çalışmaya devam etti ve Christian Dior, Jean Paul Gaultier, Claude Montana, Thierry Mugler, Vivienne Westwood, John Galliano, Comme des Garçons, Walter Van Beirendonck ve Louis Vuitton gibi dünyanın önde gelen moda evleri ve tasarımcılarıyla iş birliği yaptı.
Stephen Jones moda dünyasının sahne arkasında benzersiz bir konuma sahip kişiliklerden biri. İş birlikleri sayesinde dünyanın önde gelen moda evlerinin çoğunun en ikonik koleksiyonlarından bazılarında yer aldı. Stephen Jones’un şapkaları 1980’lerden bu yana moda tarihinde derin bir etki bırakan silüetleri vurguluyor ve kıyafetleri tamamlıyor.
‘Stephen Jones Chapeaux d’artiste’ sergisi sanatçının Paris, Fransız kültürü ve Paris modasıyla olan yakın bağlarına özel olarak odaklanıyor. Paris’e geldiğinde ve buradaki moda evleriyle çalışmaya başladığında moda vizyonu ve yaratıcı süreci tamamen değişen tasarımcının şehre olan bağlılığı, kendi koleksiyonlarında, ilham kaynaklarında ve seçtiği temalarda yansıtılıyor: “Paris ve Fransız tarihinin sembolleri, Parisli kadının imajı ve Fransız modacılara övgüler.”
Sergide, 170’ten fazla şapka, Stephen Jones’un arşivlerinden eskiz çizimleri, fotoğraflar, moda şovlarından alıntılar, kıyafetler ve şapkalarla tamamlanmış 40 silüet dahil olmak üzere 400 eser yer alıyor. Bu ‘görünümler’, Stephen Jones ile dünyanın önde gelen moda evlerinden bazıları, özellikle de yaklaşık 30 yıldır birlikte çalıştığı Christian Dior arasındaki kalıcı sadakate tanıklık ediyor. Bu kilit isim, İngiliz şapkacılarının en ‘Fransızlaşmış’ olanı ve Paris modasına cesur enerjisi ve sınırsız yaratıcılığıyla katkıda bulunmuş bir tasarımcı.
LIVERPOOL’DAN LONDRA’YA
31 Mayıs 1957’de Liverpool yakınlarındaki West Kirby’de doğan Stephen, Gordon ve Margaret (Peggy) Jones’un üç çocuğunun en küçüğü. İngiltere’nin kuzeybatısında deniz kenarında büyüyen Stephen, deniz manzarasını, plajları ve kuşları oluşturan birçok gri tonla tanıştı ve bu, çocukluk anılarında ve daha sonraki eserlerinde kalıcı bir iz bıraktı.
Annesi, sanat ve bahçelere olan sevgisini ona aktarırken Jones’u Liverpool’daki Walter Sanat Galerisi, Port Sunlight’taki Lady Lever Galerisi ve Galler’in kuzeyindeki Bodnant Bahçesi’ne götüren isim oldu. Şapkacılıkta bir kariyer hayal etmese de ailesinde şapkanın ayrı bir yeri vardı. Babasının melon şapkası, annesinin saçını örtmek için taktığı atkılar ve büyükannesinin çiçekli küçük Pazar ayin şapkalarına kadar günlük hayatlarına girmiş şapkalar mevcuttu.
Fotoğraf: Peter Ashworth
Jones, High Wycombe College’da sanat alanında temel bir eğitim aldıktan sonra 1976 yılında Londra’da Saint Martin’s Sanat Okulu’na girdi ve 1979’da moda tasarımı alanında dereceyle mezun oldu. Punk alt kültürünü keşfettiği, moda ve müzik dünyasında kendini bulduğu yer burasıydı. Lachasse’ı yöneten eğitmenlerinden biri olan Peter Lewis-Crown’ın yardımıyla 1977’de bu prestijli Londra modaevine stajyer olarak girdi. Shirley Hex’in başında bulunduğu şapka bölümünde bu sanatı öğrenmek için iki yaz geçirdi.
THE BLITZ CLUB
1970’lerin sonlarında, Britanya ekonomisinin en zorlu dönemlerinde Spandau Ballet ve Visage gibi grupların öncülüğünde New Romantics (Yeni Romantikler) ortaya çıktı. Sert ve asi olarak görülen punk’ın aksine, bu yeni hareket daha sanatsal ve şık bir yaklaşımı benimsedi. 1978’de Visage’ı kuran Steve Strange, grubun davulcusu DJ Rusty Egan ile Soho’daki Billy’s’de ve daha sonra Covent Garden’daki Blitz Club’da etkinlikler düzenledi. Stephen Jones da dahil olmak üzere ilk Yeni Romantikler olan ‘BlitzKids’in çoğu, Saint Martin’s Sanat Okulu’nda eğitim görüyordu.
Okuldan yeni mezun olan Stephen Jones bu yaratıcı grubun bir parçasıydı ve Kim Bowen, Stephen Linard ve Culture Club’dan Boy George gibi insanlarla kaynaşıyordu. Yeni Romantik görünüm, David Bowie ve Roxy Music gibi glam-rock ikonlarından ilham aldı ve cesur makyajlar ve abartılı saç stilleri içeriyordu. Stephen Jones özellikle hareketin kilit isimlerinden Kim Bowen olmak üzere birçok Blitz müdavimi için şapkalartasarladı. Genç şapkacıdan şapka satın alan ilk kişi Steve Strange oldu.
BİR ŞAPKACININ DOĞUŞU
Saint Martin’s Sanat Okulu’ndan mezun olduktan sonra Stephen Jones kariyerine ilk olarak Paris’te başlamayı denedi ancak kısa süre sonra aile işinde çalışmak için İngiltere’ye geri döndü. Gündüzleri meyve ve sebze dağıtımı yapıyor, akşamları ve hafta sonları ise özellikle Blitz Kids üyesi Kim Bowen için şapka yapmaya odaklanıyordu.
Fotoğraf: Peter Ashworth
1980’de PX moda butiğinde çalışan Steve Strange ve Princess Julia onu butiğin sahipleriyle tanıştırdı. Yeteneğinden etkilenen Steph Raynor ve Helen Robinson Jones’a butiğin bodrum katında kendi şapka salonunu açması için bir alan teklif ettiler. 1 Ekim’deki büyük açılışa ailesi ve şapka yapım akıl hocası Shirley Hex katıldı. Yıllar geçtikçe Stephen Jones stüdyosunu ve butiğini farklı yerlere taşıdı; 1982’de Wardour Street’ten Lexington Street’e, Heddon Street’e ve son olarak 1995’te Covent Garden’daki 36 Great Queen Street’e geri döndü.
LONDRA’DAN PARİS’E
1960’ların sonlarında Stephen Jones’un anne ve babası Gordon ve Peggy, İtalya’da tatildeyken Parisli Musso ailesiyle tanıştı. Bundan sonra Stephen, Paris’te birkaç yaz geçirdi, Fransızca öğrendi ve kültürünü özümsedi. Madame Musso ile şehrin müzelerini, tasarımlarını, pastanelerini ve hatta birinci sınıf metro vagonlarını keşfetti; bunların hepsi onun hayal gücünde kalıcı bir iz bıraktı ve Paris’e dair idealize edilmiş görüşünü şekillendirdi.
Saint Martin Sanat Okulu’ndan mezun olduktan sonra kariyerine Fransa’da başlamayı hayal etti, ancak ilk girişimi başarılı olmadı. Jean Paul Gaultier ve Thierry Mugler gibi ikonik tasarımcılarla çalışarak Paris moda dünyasında ilk kez 1983’te yer aldı. Önde gelen moda evleri onu ve asistanı Sibylle de Saint Phalle’i memnuniyetle karşıladı. O zamandan beri Stephen, Brexit gibi politik değişikliklere rağmen zanaatına odaklanarak Londra ve Paris arasında düzenli olarak seyahat etti.
İLHAM KAYNAĞI; PARİS
Fotoğraf: Peter Ashworth
“Paris’i binlerce kez ziyaret etmiş olsam da, Paris miti her zaman gerçeklikten daha güçlüydü.”
Stephen Jones, genç yaştan itibaren Saint Martin Sanat Okulu’nda keşfettiği filmler ve moda dergileriyle şekillenen idealize edilmiş, neredeyse nostaljik bir Paris imajına sahipti. Paris’e gelmesinin kariyeri ve sanatında bir dönüm noktası olduğunu, şehrin ve Fransa’nın yaratıcılığına sürekli ilham verdiğini söyledi. Bu etki, özellikle ‘Haute Couture & Prêt-à-porter’ (Sonbahar/Kış 2017-2018), ‘French Kiss’ (Sonbahar/Kış 2021-2022), ‘Bonnes Vacances’ (İlkbahar/Yaz 2022) ve ‘A Muse à Paris’ (Sonbahar/Kış 2024-2025) gibi koleksiyonlarında olmak üzere 45 yıllık kariyeri boyunca açıkça görülüyor. ‘A Muse à Paris’ (Sonbahar/Kış 2024-2025) son koleksiyonda, sanatçı Niki de Saint Phalle’nin yeğeni ve ilk asistanı olan ve onu Paris modasıyla tanıştıran Madame Grès’e yakın olan Sibylle de Saint Phalle’e saygı duruşunda bulundu.
PARİS MODA EVLERİNE SELAM
Stephen Jones 2017-2018 Sonbahar/Kış koleksiyonu olan ‘Haute Couture & Prêt-à-porter’ ile Paris’in en ünlü modacılarına bir selam gönderdi: Gabrielle Chanel, Madame Grès, Elsa Schiaparelli, Christian Dior, Hubert de Givenchy, Yves Saint Laurent, Cristóbal Balenciaga ve diğerleri. Her birinin simgeleşmiş tasarımlarını yansıtan özel kulaklıklar tasarladı. Birçok ünlü modacının kariyerlerine şapkacılık yaparak başlaması (Jeanne Lanvin, Gabrielle Chanel, Christian Dior gibi) bir yana, çoğu şapkaya koleksiyonlarında önemli bir yer verdi.
Christian Dior, “Şapkalar olmadan bir koleksiyonu sergilemek imkansız; modeller, dünyanın en güzel elbisesini giyseler bile yine çıplak görünürlerdi” diyor.
SANATSAL İLHAM
Koleksiyonlarında sayısız sanatsal referansı bir araya getiren ünlü tasarımcı, Giacometti, Cocteau ve Christian Dior, Balmain, Balenciaga ve Rochas için ikonik moda illüstrasyonları ve reklamlar yaratan ünlü illüstratör ve ressam René Gruau gibi büyük sanatçılara saygı duruşunda bulunuyor. Jones ayrıca sürrealistlerin yaklaşımını takip ediyor ve beklenmedik nesneler kullanarak şık ve eğlenceli şapkalar tasarlıyor. Tasarımları arasında bazen Dr. Martens ayakkabı tabanı gibi İngiliz dokunuşları katan, ayakkabı-şapka konseptinden esinlenen şapkalarla Elsa Schiaparelli’ye göndermeler de yer alıyor.
Fotoğraf: Peter Ashworth
MUTLU TATİLLER!
Paris, Stephen Jones’a bitmek bilmeyen bir ilham kaynağı sağlarken, Fransız sahil beldeleri 2022 İlkbahar/Yaz sezonu için ‘Bonnes Vacances’ adlı dikkat çekici bir koleksiyonuna da ilham verdi. Fransız sahil şeridinde bir yürüyüşü çağrıştıran şapkalar yaratma fikri için ailesinin sakladığı bir turist broşüründen ilham aldı. Le Touquet’den Biarritz’e, Nice’den Deauville’e ve tabii ki Christian Dior’un çok sevdiği çocukluk kasabası Granville’e kadar büyüleyici tatil yerleri bu koleksiyona ilham verdi. Koleksiyonda Fransız denizci gömleği, çizgili bereler, hasır şapkalar ve kurdeleler ve çiçeklerle süslenmiş şapkalar yer alıyor ve deniz kenarındaki neşeli yaz akşamlarının hissini yansıtıyor.
BİR ŞAPKACININ SANATI
Tasarımcı, Stephen Jones Millinery butiğinin altındaki atölyesinde Caroline Reboux, Madame Paulette ve Gilbert Orcel gibi ünlü şapka üreticilerinin mirasını sürdürüyor. Seri üretim yapan şapkacıların aksine, Jones gibi şapkacılar çoğunlukla kadınlar için sipariş üzerine veya küçük partiler halinde yapılan benzersiz, el yapımı şapkalar tasarlıyor. İlk taslaktan son detaya kadar, keçe ve samanı buhar ve tahta bloklarla kalıplamak gibi geleneksel teknikler kullanıyor ve tüy ve tahta gibi çeşitli malzemeler ekliyor. Şapkaların çoğu, Luton’daki bir fabrikada şekillendirilen birkaç keçe parçası hariç, Londra’daki atölyesinde üretiliyor. Jones üç koleksiyon yaratıyor: Model Millinery adlı bir yüksek moda serisi, kadınlar için ‘Miss Jones’ ve erkekler için ‘Jones Boy’ adlı iki daha uygun fiyatlı seri.
Fotoğraf: Peter Ashworth
“Dört farklı tasarımcı için tasarlanmış aynı grosgrain fiyonku alabilirdim ve her biri kendine özgü bir görünüme sahip olurdu. Maria Grazia Chiuri için olan, onun ideal, mükemmel simetrik fiyonk vizyonunu yansıtırdı. Rei Kawakubo için kurdeleyi bağlayabilir ve ardından renkleri yıkayabilirdim. Thom Browne için bir fiyonk yaparsam, biraz gösterişli olurdu: kurdelenin uçları biraz yukarı gelirdi, böylece hem kusursuz hem de neşeli görünürdü. Schiaparelli’deki Daniel Roseberry için fiyonk abartılı bir havaya bürünürdü, bir halka diğerinden daha uzun olurdu.”
PARİS İŞ BİRLİKLERİ
Stephen Jones, 1983 yılında Jean Paul Gaultier ve Thierry Mugler ile Paris moda sahnesine adım attı ve Paris’te bulunan veya Paris’te sergilenen bir dizi moda eviyle iş birliği yaptı. Tasarım süreci daha sonra çok farklı bir yol izledi çünkü artık sadece kendi başına bir aksesuar yaratmayı ve sezon için seçtiği temayla ilişkilendirmeyi içermiyordu. Şapkacı, kendini başka bir tasarımcının yaratıcı alanına kaptırmalı, onun düşüncesini ve vizyonunu benimsemeliydi. Daha sonra şapkayı, eksiksiz bir koleksiyon içinde bir silüetin noktalama işareti olarak hayal etmeliydi. Her iş birliği benzersizdir, ancak Jones her zaman şaşırtan ve sevindiren bir aksesuar sunmak için uyum sağlar.
