Sonbaharda bir bağbozumunu daha kutlamadan önce, asmanın yıllık yaşam döngüsünü keşfedelim.
Mevsimsel de olsa, her güzel şeyin bir sonu vardır. Üzümlerin toplanarak bağların çıplak bırakılması anlamına gelen “bağbozumu”; kendi içinde hem bir son hem de bir başlangıç taşır. Dünyanın pek çok yerinde şenliklerle kutlanan üzüm hasadı, ülkemizde bu aydan itibaren gerçekleşecek. Birbirinden değerli mahsuller, başka değerlere dönüşmek üzere tesislerdeki yerini alacak.
Bağbozumunu hakkıyla kutlamak için, asmaların yıllık yaşam döngüsünü anlamak ve sürecin ne denli emek ve sabır gerektirdiğini görmek önemli. İklim koşullarına göre geç sonbahar ya da erken ilkbaharda bağlara dikilen asma fidanları, diğer bir deyişle üzüm ağaçları, hikâyemizin baş aktörleri… Doğru koşullar ve bakımlar sağlandığında ortalama bir iki yıl içerisinde istenen kalite ve seviyede ürün vermeye başlarlar. Genel döngü; üzümlerin baharda çiçek vermesi, yazın olgunlaşması ve sonbaharda toplanması şeklindedir. Üzümlerin doğru şekilde toplanması, kozmetikte ve gıda üretiminde hammadde, sofralarda meyve olarak ya da şarap yapımında kullanılmak üzere hazır hale getirilmesi kuşkusuz hikâyenin en heyecanlı bölümünü oluşturuyor.
Kırmızı İşaret
Üzümlerin toplanabilmesi için renklerinin koyulmasını beklemek gerekiyor. Bu olgunlaşma süreci ekvatorun kuzeyinde ağustos-eylül arası, güneyinde ise şubat-nisan arası gerçekleşiyor. Peki, aradaki dönemde üzümün dünyasında neler oluyor? İşte şarapların da kalitesinin belirlendiği bu süreci anlayarak, çoğumuzun pandemiyle birlikte yeni ilişki kurmaya başladığı doğaya dair bir mucizeyle daha tanışabiliriz.
Eksper Fransızların “veraison” olarak adlandırdığı bu süreç, yeşil, sert ve küçük üzüm tanelerinin irileştiği, kırmızıya dönüp olgunlaştığı döneme verilen isimdir. Salkımların bu noktaya gelmesi, iklim ve lokasyonun da etkisiyle 30 ila 70 gün sürebilir. Yaz ortasında bağ ziyareti yapma fırsatı bulanlar, bu olgunlaşma sürecine tanıklık eder. Sarımsı yeşil bir renge sahip olan genç üzümlerin kırmızı, hatta mora doğru renk değişimi göstermeye başlaması kaçınılmazdır.
Sert üzüm taneleri renk değişimiyle birlikte yumuşamaya da başlar; asmalar köklerindeki enerji depolarını, yani şekeri meyvelere aktarmaya başladıkça asidite düşer, taneler irileşir, olgunlaşır, tatlanır ve dallara veda etmeye hazır hale gelir. Bir asma ne kadar çok güneşe maruz kalırsa bu süreci o kadar hızlı ve dengede yaşar; yeterince güneş alamayan asmalardaki üzümler süreci geriden takip edebilir. Temmuz ayında başlayan bu renk değişimi, serin havalarda ağustos ayına kayabilir. Genel beklenti, üzümlerin altı hafta içinde istenen renge ulaşması yönündedir.
