1. Anasayfa
2. Kültür Sanat
3. David Lynch: Görünenin Altında Kalan

David Lynch’in bilinçaltına, tekinsizliğe ve maddesel denemelere dayanan görsel dünyası, Berlin’le kurduğu kişisel bağlar eşliğinde Pace Gallery Berlin’de kapsamlı bir sergiyle sunuluyor.

Açılış görseli: Enstalasyon görünümü, David Lynch, 29 Ocak – 29 Mart, Pace Gallery, Berlin
Fotoğraf: Roman März

Pace Gallery Berlin, 29 Ocak–29 Mart 2026 tarihleri arasında çağdaş sanatın en özgün figürlerinden biri olan David Lynch’in çok yönlü üretimini bir araya getiren kapsamlı bir sergiye ev sahipliği yapıyor. Lynch’in resim, heykel, suluboya, fotoğraf ve erken dönem kısa filmlerini buluşturan bu seçki, sanatçının medyalar arası düşünme biçimini ve malzemeyle kurduğu yoğun ilişkiyi görünür kılıyor. Sergi aynı zamanda, 2026 sonbaharında sanatçının doğduğu şehir olan Los Angeles’taki Pace Gallery’de açılacak büyük ölçekli serginin de habercisi niteliğinde.

David Lynch çoğu zaman sinema tarihine damga vurmuş filmleriyle anılsa da kendisini her zaman “önce bir görsel sanatçı” olarak tanımladı. 1960’ların sonunda Pennsylvania Academy of the Fine Arts’ta resim eğitimi alan Lynch, bu dönemde ilk “hareketli resim” olarak kabul edilen Six Men Getting Sick (Six Times) (1967) adlı çalışmasını üretti. Resim ile projeksiyonu birleştiren bu erken dönem iş, Lynch’in ilerleyen yıllarda farklı mecralarda sürdüreceği deneysel yaklaşımın temelini oluşturdu. Berlin’deki sergi de tam olarak bu kökene işaret ediyor: Lynch’in sanat pratiğini, sinemadan bağımsız ama onunla sürekli diyalog hâlinde olan bir bütün olarak ele alıyor.

Sergide yer alan resimler, Lynch’in karakteristik görsel dilini tüm çıplaklığıyla ortaya koyuyor. Sürrealist gelenekten beslenen bu işler, figüratif ile soyut arasındaki gerilimli alanda konumlanıyor. Metin, hikâye anlatımı ve imgenin iç içe geçtiği yüzeylerde izleyiciyi tanıdık olmayan bir ruh hâli karşılıyor. Bu resimlerde hissedilen huzursuzluk, yalnızca biçimsel bir tercih değil; bilinçaltına, bastırılmış duygulara ve çağdaş yaşamın karanlık katmanlarına dair bir sezgi alanı yaratıyor.

Suluboyalar ise Lynch’in daha sessiz ama bir o kadar yoğun dünyasını açığa çıkarıyor. Monokrom işlerin yanı sıra sanatçının imzası hâline gelen koyu kırmızılar, mürekkep mavileri ve ani sarı patlamalarıyla üretilmiş çalışmalar, resimlerle yan yana sergileniyor. Tüm bu işler, Lynch’in bizzat tasarladığı çerçeveler içinde sunuluyor; böylece yapıt ile onu çevreleyen nesne arasında da bilinçli bir bütünlük kuruluyor. Çerçeve, yalnızca koruyucu bir unsur değil, eserin anlatısının bir parçası hâline geliyor.

Sergi mekânında dikkat çeken bir diğer unsur ise Lynch’in heykelsi yaklaşımını yansıtan üç dikey lamba formundaki yerleştirme. Çelik, reçine, pleksiglas, alçı ve ahşap gibi malzemelerle üretilen bu heykeller, ışığı yalnızca fiziksel bir unsur olarak değil, atmosfer kurucu bir bileşen olarak ele alıyor. Lynch’in filmlerinden aşina olunan o tekinsiz aydınlatma duygusu, bu nesnelerde somutlaşıyor; mekân, izleyiciyi yavaşça içine çeken bir ruh hâline bürünüyor.

Berlin sergisinin önemli bir bölümünü, Lynch’in 1999 yılında kentte çektiği fotoğraflar oluşturuyor. Terk edilmiş endüstriyel alanlara odaklanan bu seri – Factory Photographs – sanatçının bacalara, kırık pencerelere, ağır makinelere ve endüstriyel yapılara duyduğu estetik ve duygusal ilgiyi yansıtıyor. Çürüyen kent manzaraları ile Lynch’in iç dünyası arasında kurulan bu görsel akrabalık, sanatçının seyahat ettiği her yerde benzer atmosferleri arayışını da gözler önüne seriyor. Berlin, bu bağlamda Lynch için yalnızca bir şehir değil; belleğin, zamanın ve mekânın iç içe geçtiği bir yüzey olarak karşımıza çıkıyor.

David Lynch’in sergi geçmişi 1967’ye kadar uzanıyor ve dünya çapında önemli kurumları kapsıyor. 1989’da Leo Castelli Gallery’de açılan kişisel sergisi, görsel sanat alanındaki konumunu pekiştirirken; 2007’de Fondation Cartier’de düzenlenen The Air Is on Fire sergisi, sanatçının kırk yıllık üretimini geniş bir perspektifle ele aldı. 2018’de Maastricht’teki Bonnefantenmuseum’da gerçekleşen Someone Is in My House ise 500’ü aşkın yapıtla Lynch’in bugüne kadarki en kapsamlı sunumuydu. Sanatçının işleri bugün MoMA’dan Fondation Louis Vuitton’a uzanan birçok önemli koleksiyonda yer alıyor.

1946’da Montana’da doğan ve 2025’te Los Angeles’ta hayatını kaybeden David Lynch, yaklaşık altmış yıla yayılan üretimiyle resim, fotoğraf, heykel, müzik ve sinema arasında benzersiz bir evren kurdu. Pace Gallery Berlin’deki bu sergi, Lynch’in bu evrenini sessiz ama yoğun bir biçimde deneyimleme fırsatı sunuyor. Görünenin altına bakmayı, rahatsız edici olanla yüzleşmeyi ve belirsizliğin içinde anlam aramayı öneren bu seçki, Lynch’in yalnızca bir yönetmen değil, çağımızın en güçlü görsel anlatıcılarından biri olduğunu bir kez daha hatırlatıyor.

• Çocuklarla Gidebileceğiniz Müzeler
• Sanat Piyasasının Krizler Çağındaki Büyüleyici Dansı
• David Bowie Centre: Bir Fenomenin Yaratıcı Mirası